fa بررسی برخی عوامل محیطی ناشی از تغییرات ارتفاعی بر استقرار پوشش گیاهی در مراتع ییلاقی رشته کوه البرز تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">به‌منظور بررسی اثر عوامل کوهسری بر روی پوشش گیاهی در برشی عرضی از رشته کوه البزر، در راستایی به طول 19 کیلومتر (در منطقه هزارجریب شهرستان بهشهر، از سرخ&shy;گریوه تا بادله&shy;کوه) به نمونه‌برداری اقدام شد. در این امتداد، بر روی خطوط تراز به فاصله ارتفاعی 100 متر، نمونه‌برداری از پوشش گیاهی و خاک منطقه انجام شد. برای نمونه‌برداری از پوشش گیاهی دو ترانسکت به طول 100 متر در جهت شرق و غرب و در آنها حضور و عدم حضور گیاهان در فاصله نیم متر از یکدیگر بر روی ترانسکت ثبت شد. در این تحقیق برای درک بهتر ارتباطات از روش‌های طبقه‌بندی شامل تجزیه خوشه‌ای و تجزیه چندمتغیره شامل <span dir="LTR">CCA</span> و <span dir="LTR">DCA</span> استفاده شد. با توجه به اینکه ویژگی&shy;های اکولوژیک گیاهان، مصداقی برای اثر کوهسری مورد انتظار بود، پوشش گیاهی معیاری مناسب جهت تعیین عوامل کوهسری تشخیص داده شد. مهمترین عوامل تأثیر&shy;گذار بر استقرار پوشش گیاهی شامل توپوگرافی، اقلیم و خاک نیز با استفاده از <span dir="LTR">PCA</span> مورد بررسی قرار گرفتند. بر این اساس عامل ارتفاع مهمترین عامل تشخیص داده شد. ارتباط بین جوامع گیاهی مستقر در محدوده مورد مطالعه و عوامل محیطی تأثیرگذار بر آن نیز به‌وسیله <em><span dir="LTR">CCA</span></em> مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دادند که استقرار گیاهان اجتماع <em><span dir="LTR">Acantholimon- Acanthophyllum</span></em> تحت تأثیر ارتفاع است، پوشش گیاهی زیراجتماع <em><span dir="LTR">Fagus-Carpinus</span></em> تا حد زیادی به جهت دامنه و همبستگی مثبت آن با مقدار پتاسیم خاک، وابسته است. زیراجتماع <em><span dir="LTR">Carpinus-poa</span></em> به‌دلیل در معرض نور خورشید قرار گرفتن دارای بالاترین میانگین دما بود، از این‌رو گیاهان این زیراجتماع با خشکی نسبی، نور و حرارت به نسبت بالای آن سازگاری پیدا کرده&shy;اند.</p> <p>This study aimed to investigate the orographic effects on vegetation status in east part of Alborz Mountain range. Soil and vegetation samples were collected along 19 km north-south of this mountain range from Sorkh Gerive to Badeleh kooh in Hezarjerib area. Two transects with 100 meters lengths in west-east direction (Perpendicular to the dominant slope) were established in each site, located with 100 meter elevation from sea level intervals, and plant species presence and absence were recorded in every 50 cm along the established transects. Classification and multivariate analysis (such as cluster analysis, CCA and PCA) were used to explore the relationships between vegetation, soil and elevation from sea level. According to the results, plant communities reflect the ecological status of the studied sites mainly determined by orographic effects in this area. According to PCA analysis, elevation was the most important variables, explaining vegetation changes in the area. The CCA results revealed that <em>Acantholimon</em>-<em>Acanthophyllum</em> community was mainly affected by elevation. <em>Fagus</em>-<em>Carpinus</em> community depends mainly on aspect and had also a positive correlation with potassium content in top soil layer. As <em>Carpinus</em>-<em>Poa</em> sub-community was dominant in slopes received high sun exposure and had the highest mean temperature, therefore it can be concluded that this sub community is well adapted with relatively dry, sunny and warm habitat in this type of ecosystem.</p> اثرات کوهسری, جوامع گیاهی, طبقه بندی, رج بندی, مراتع ییلاقی البرز. Orographic influences, Plant communities, Classification, Ordination, Mazandaran province. 304 315 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-56&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Anjam مهدی انجام 10031947532846002860 10031947532846002860 No Gorgan Agriculture Science and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Gholam ali Heshmati غلامعلی حشمتی 10031947532846002861 10031947532846002861 No Gorgan Agriculture Science and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Adel Sepehri عادل سپهری 10031947532846002862 10031947532846002862 No Gorgan Agriculture Science and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Hamid Niknahad حمید نیک نهاد قرماخر 10031947532846002863 10031947532846002863 No Gorgan Agriculture Science and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Isa Jafari fotomi عیسی جعفری فوتمی 10031947532846002864 10031947532846002864 Yes Gorgan Agriculture Science and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان