Journal of Rangeland

fa مقایسه شاخص های تنوع گونه ای با استفاده از پلات های چندمقیاسی (مطالعه موردی: مرتع کرسنک شهرکرد) Comparison of species diversity indices using multi-scale plots (Case study: Karsanak rangeland in Shahrekord) تخصصي Special پژوهشي Research تنوع گونهای بخش عمدهای از تنوع زیستی و یکی از مهمترین پارامترهای نشاندهنده تغییرات در اکوسیستمهاست. اندازه‌گیری تنوع گونهای برای حفاظت، ارزیابی و پایش پوششگیاهی و اتخاذ راهکارهای مناسب مدیریتی ضروری است. تاکنون برای اندازهگیری و ارزیابی تنوع گونهای از روشهای ساده با ترانسکت و با پلات تکمقیاسی و روشهای آشیانهای با پلات چندمقیاسی استفاده شده است. در این مطالعه برای اندازهگیری و مقایسه شاخصهای تنوع گونهای، جدیدترین نسخه پلات ویتاکر تعدیل‌شده، نسخه ویتاکر تعدیل‌شده فشرده و پلاتC ، اولین بار در ایران استفاده شدند. مرتع کرسنک شهرکرد با دو شدت چرای سبک و متوسط و دو جهت دامنه غربی و شرقی در چهار تیمار سبک-شرقی، سبک-غربی، سنگین-شرقی و سنگین-غربی انتخاب شد. در هر تیمار، هر سه پلات با سه تکرار، به‌صورت تصادفی-سیستماتیک مستقر شدند. پس از جمعآوری دادههای پوشش، در هر جهت؛ شاخصهای تنوع (شانون-وینر و سیمپسون)، غنا (منهینیک و مارگالف) و یکنواختی (هیل) با استفاده از نرم‌افزار Past محاسبه شد. مقایسه تنوع گونهای با استفاده از تجزیه واریانس یکطرفه انجام شد. نتایج نشان داد بین مقادیر شاخص‌های تنوع، غنا و یکنواختی در هر سه پلات تفاوت معنیداری وجود ندارد (05/0p>). به‌طور کلی با توجه به عدم تفاوت معنیدار هر سه پلات در برآورد شاخصهای تنوع گونهای؛ میتوان گفت توانایی پلاتها در برآورد شاخصها تقریباً یکسان است. علاوه بر این، ارزش عددی شاخصها در برخی موارد نمیتواند معیار قانع‌کنندهای برای تعیین پلات مناسب باشد. برای دستیابی به پلات چندمقیاسی مناسب، تحقیقات آینده می‌توانند کارآیی پلاتها را از نظر دقت، صحت و زمان نمونه‌برداری مورد مطالعه قرار دهند. Studying the species diversity as a main part of biodiversity has great importance to detect changes in the ecosystems. Species diversity can be measured using transect and single-scale plot, nested methods and multi-scale plots. Modified Whittaker plot, Intensive modified Whittaker plot and a new C plot (introduced in this study) were used to measure species diversity in Karsank rangelands in Shahrekord province. The vegetation data was collected from sites with east and west aspects, and light and moderate grazing intensities. In each treatment (a combination of aspects with grazing intensities) three kinds of the studied plots were established with three replications using systematic random sampling. After collecting vegetation data, indices of diversity, richness and evenness of species were calculated using the Past software. Comparisons of species diversity obtained by different plots in different treatments were performed using ANOVA in SPSS software and graphs were plotted using Excel program. The results showed that diversity, richness and evenness indices obtained by various plots did not differ significantly (&alpha= 5%), hence it can be concluded that their performances are relatively similar. Moreover, the numerical values of indices cannot be a convincing criterion for determining the suitable plot. Therefore their precision & accuracy in measuring plant diversity indices and the measurements speed can also be investigated to select appropriate plot in future studies. تنوع گونه ای, پلات های چندمقیاسی, ویتاکر تعدیل شده فشرده, پلاتC , مرتع کرسنک. Species diversity, Multi-scale plots, Intensive modified Whittaker plot, C plot, Karsanak rangeland. 292 303 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-55&slc_lang=fa&sid=1 Elham Omidzadeh ardali الهام امیدزاده اردلی 10031947532846002855 10031947532846002855 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammad ali Zare chahuoki محمدعلی زارع چاهوکی 10031947532846002856 10031947532846002856 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Hossein Arzani حسین ارزانی 10031947532846002857 10031947532846002857 No University of Tehran دانشگاه تهران Pejman Tahmasbi پژمان طهماسبی 10031947532846002858 10031947532846002858 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد حجت‌اله خدری غریب‌وند 10031947532846002859 10031947532846002859 No University of Ghent, Belgium دانشگاه گنت- بلژیک