fa تأثیر اسیدهای آمینوپلی کربوکسیلیک بر جوانه زنی بذر، ظهور نهال و قابلیت گیاه پالایی Echinochloa crus galii (L.) Beave در خاک های آلوده به سرب تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">آزمایش گلدانی به&shy;منظور بررسی تأثیر اسیدهای آمینوپلی&shy;کربوکسیلیک <span dir="LTR">EDTA</span> و <span dir="LTR">DTPA</span> بر خصوصیات مورفولوژیک گونه <em><span dir="LTR">Echinochloa crus galii</span></em><span dir="LTR"> (L.) Beave</span> (جوانه&shy;زنی، زیست&shy;توده، طول ریشه و ساقه) طراحی شد. همچنین عامل تجمع (<span dir="LTR">BCF</span>)، عامل انتقال (<span dir="LTR">TF</span>) و شاخص تحمل (<span dir="LTR">TI</span>) برای تعیین کارآیی گیاه &shy;استخراجی گیاه اندازه&shy;گیری شد. نمونه&shy;های خاک با 71/0 گرم در لیتر سرب (<span dir="LTR">PbNO₃</span>) مخلوط و بذرهای گیاه در خاک گلدان&shy;ها کاشته شدند. اسیدهای آمینوپلی&shy;کربوکسیلیک بعد از کاشت بذر به خاک اضافه شد. تیمارهای مورد استفاده شامل <span dir="LTR">EDTA</span> (5/1، 5، 10 میلی&shy;مول در کیلوگرم) و <span dir="LTR">DTPA</span> (5/1، 5، 10 میلی&shy;مول در کیلوگرم) بود و در تیمار شاهد (خاک غیرآلوده) <span dir="LTR">EDTA</span> و <span dir="LTR">DTPA</span> استفاده نشد. سرعت و درصد ظهور نهال، زیست&shy;توده، طول ریشه و ساقه از سطح خاک تا جوانه انتهایی گیاه به&shy;مدت زمان دو هفته محاسبه شد. سپس گونه گیاهی بعد از 60 روز برداشت و برای تعیین غلظت سرب در بافت&shy;های گیاهی به ریشه و اندام&shy;های هوایی تقسیم شد. نتایج به&shy;دست آمده از تحقیق نشان داد که کاربرد <span dir="LTR">EDTA</span> و <span dir="LTR">DTPA</span> تاثیر معنی&shy;داری (05/0<span dir="LTR">p</span><span dir="LTR"><</span>) بر خصوصیات مورفولوژیک و تجمع سرب در گیاه دارند. داده&shy;های به&shy;دست آمده نشان داد که حداکثر جوانه&shy;زنی، طول ریشه، ساقه و زیست&shy;توده مربوط به تیمار شاهد بود، اما حداکثر عامل تجمع و انتقال به&shy;ترتیب به تیمار <span dir="LTR">EDTA</span>5 و <span dir="LTR">DTPA</span>10 مربوط بود. علاوه&shy;بر این تأثیر <span dir="LTR">EDTA</span> و <span dir="LTR">DTPA</span> بر شاخص تحمل گیاه نشان داد که با افزایش غلظت اسیدهای آمینوپلی&shy;کربوکسیلیک شاخص تحمل کاهش یافت. به&shy;طورکلی نتایج نشان داد که گونه مورد بررسی قابلیت تحمل سرب را دارد و <span dir="LTR">EDTA</span> و <span dir="LTR">DTPA</span> پتانسیل افزایش جذب سرب در گونه گیاهی مورد مطالعه را داشته ولی باتوجه به تأثیرات بازدارنده این مواد بر رشد گیاه و خطر آبشویی آنها به آب&shy;های زیرزمینی باید از غلظت&shy;های کم این مواد استفاده کرد.</p> <p>Pot experiment was carried out to investigate the effects of two aminopolycarboxylic acids: EDTA and DTPA on morphological characters of <em>Echinochloa crus galii</em> (L.) Beave (germination, biomass, root and shoot lengths). The bioconcentration factor (BCF), translocation factor (TF) and tolerance index (TI) were also calculated to determine the Lead phytoextraction efficiency. The soil samples spiked with 0.71 gli^-1 Pb(PbNO₃) and seeds of the plant were buried evenly throughout the pots. Aminopolycarboxylic acids were added to the soil after sowing. The treatments comprised the following dosages EDTA (1.5, 5, 10 mmolkg^-1) and DTPA (1.5, 5, 10 mmolkg^-1) and control pots (C: uncontaminated soil) were not treated with EDTA and DTPA. After two weeks, germination rate and percentage, biomass, root and shoot lengths of the plants were measured from the soil surface to the terminal bud after 60 days. Plants species were harvested and preliminarily dissected in root and shoot to recognize the concentration of Pb in plant tissues. According to the results, EDTA and DTPA application had significant (p <0.05) effects on morphological characters and accumulation of Pb in the plant. Data showed that maximum germination, root and shoot length and biomass was achieved by control treatment, but the maximum bioconcentration factors (BCF) and translocation factor (TF) were observed for 5EDTA and 10DTPA treatments respectively. The effects of EDTA and DTPA on TI (Tolerance Index) showed that the index decreased with increasing doses of both aminopolycarboxylic acids. The results indicated that <em>E. crus galii</em> can tolerate Pb concentration, and EDTA and DTPA had potential to promote the uptake of Pb for the species, but with respect to inhibitory effects of EDTA and DTPA on plant growth and their environmental leaching risks to the ground waters, low dose should be used.</p> ویژگی‌های مورفولوژیک, اسیدهای آمینوپلی‌کربوکسیلیک, پاکسازی خاک, Echinochloa crus galii. Morphological characters, Aminopolycarboxylic acids, Soil remediation, Echinochloa crus galii. 262 271 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-52&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Ebrahimi مهدیه ابراهیمی 10031947532846002848 10031947532846002848 Yes University of Zabol دانشگاه زابل