fa شناسایی و تعیین جذابیت گیاهان مرتعی مورد استفاده زنبور عسل (مطالعه موردی: مراتع سراب سفید شهرستان بروجرد، استان لرستان) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">بررسی گیاهان مورد استفاده زنبور عسل، شناسایی گیاهان شهد&shy;زا و گرده&shy;زا و همچنین تعیین جذابیت آن‌ها در مراتع می&shy;تواند اولین مرحله برای پرورش زنبور عسل در مناطق مختلف باشد. در این پژوهش سعی بر این بود برای پرورش زنبور عسل در مراتع سراب سفید، گیاهان مورد استفاده زنبور عسل شناسایی و سپس به تعیین جذابیت گیاهان مولد شهد و گرده پرداخته شد. در بهار سال 1392 با شروع زمان گلدهی گیاهان مراتع سراب سفید، بازدید&shy;ها از منطقه آغاز شد. با استفاده از روش مشاهده مستقیم گیاهان مورد استفاده زنبور عسل جمع&shy;آوری و شناسایی شدند. برای تعیین جذابیت گیاهان از کرنومتر استفاده شد و زمان استقرار زنبورهای عسل روی هر گیاه و تعداد زنبوران عسل استفاده‌کننده از همان گیاه در مدت‌زمان ثابت 5 دقیقه ثبت گردید. تعیین جذابیت گیاهان شهدزا و گرده&shy;زا در 9 مرحله انجام شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> و به روش آنالیز خوشه‌ای جذابیت گیاهان در چهار کلاس عالی، خوب، متوسط و ضعیف طبقه&shy;بندی گردید. در این تحقیق 160 گونه&shy;ی گیاهی متعلق به 31 تیره گیاهی و 106 جنس شناسایی شدند. از این تعداد 29 گونه مولد شهد، 28 گونه مولد گرده و 104 گونه مولد شهد و گرده هستند. طول دوره گلدهی گیاهان از دهه سوم ماه اردیبهشت تا دهه اول ماه مرداد تعیین شد. همچنین نتایج حاصل از تعیین جذابیت گیاهان نشان داد که 29 گونه معادل 12/18 درصد دارای جذابیت عالی، 46 گونه معادل 75/28 درصد دارای جذابیت خوب، 60 گونه معادل 5/62 درصد دارای جذابیت متوسط و 25 گونه معادل 63/15 درصد دارای جذابیت ضعیف برای زنبوران عسل می&shy;باشند.</p> <p>Appropriate management in beekeeping industry requires comprehensive information about nectar and pollen plants and flowers that attract honeybees. This study aimed to identify the range plants appropriateness for apiculture and evaluate the attraction of nectar and pollen producing plants in Sarab Sefid rangeland located in Brojerd- Lorestan. The data collection was performed in flowering stages in spring 2013, and the plants used to attract honeybees were identified by fieldwork. Chronometer method was used to record the time that bees spent in each plant type during a fixed five minutes period. The nectar and pollen plants attraction for bees were evaluated in 9 steps. The attractiveness of plants was categorized in 4 classes (excellent- good- average and low) using a cluster analysis method. In this study 160 plant species belonging to 106 genus and 31 families were identified. According to the results, 29, 28 and 104 plant species were identified as producing&quot; nectar&quot;, &quot;pollen&quot; and &quot;nectar and pollen&quot; respectively. Mid May to early August was identified as the best flowering period in the study area. Results showed that 29 plant species (78.22%) were identified with excellent attractiveness to honey bees, 46 species (28.75%) good, 60 species (62.5%) average and 25 species (15.63%) had low attractiveness to honey bees.</p> زنبور عسل, گیاهان شهدزا, گیاهان گرده‌زا, تعیین جذابیت, مراتع سراب سفید. Honey bee, Nectar-producing plants, Pollen plant, Attraction, Sarab Sefid rangeland. 142 158 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-29&slc_lang=fa&sid=1 Ali Ariapour علی آریاپور 10031947532846003165 10031947532846003165 No Islamic Azad University, Boroujerd Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد Hamidreza Mehrabi حمیدرضا محرابی 10031947532846003166 10031947532846003166 No Islamic Azad University, Boroujerd Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد Golnar Kheradmand گلناز خردمند kheradmand@yahoo.com 10031947532846003167 10031947532846003167 Yes Islamic Azad University, Boroujerd Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد