Journal of Rangeland

fa ارزش تغذیه‌ای خوراک مصرفی گاومیش‌های پرورشی، تحت شرایط نگهداری در آغل و چرا از مراتع زیستگاه-های اصلی پرورش گاومیش در مناطق مختلف آب و هوایی استان اردبیل Nutritional value of feed consumed by buffaloes under stable conditions and grazing from the rangelands of the main habitats of buffalo breeding in different climate zones of Ardabil province تخصصي Special پژوهشي Research سابقه و هدف: تهیه منظم علوفه با کیفیت خوب و جیره غذایی مناسب منجر به تولید مقرون به صرفه شیر و گوشت می شود. در ایران، عرضه کم و ناکافی و عدم دسترسی کافی علوفه و همچنین جیره‌های مصرفی نامتعادل محدودیت های اصلی هستند که به طور منفی قابلیت تولید گاومیش را تحت تاثیر قرار داده و از اینرو منجر به غیراقتصادی بودن پرورش این حیوان شده است. برای فائق آمدن به مشکلات مذکور باید شناخت جامع از مناطق، روش های پرورشی، مسائل، مشکلات تولیدی و تغذیه ای گاومیش ها وجود داشته باشد. بنابراین هدف مطالعه حاضر، تعیین ارزش تغذیه‌ای خوراک مصرفی گاومیش ها تحت شرایط مرتع و بسته استان اردبیل به‌منظور برآورد کمبود جیره مصرفی و ارزش تغذیها ی مراتع تحت چرای گاومیش در سه زیستگاه اصلی گاومیش در استان اردبیل بعنوان مناطق با شرایط اکولوژیکی  نیمه خشک گرم، نیمه خشک سرد و نیمه مرطوب سرد بود. مواد و روشها: مطالعه حاضر با هدف سنجش قابلیت هضم، انرژی قابل متابولیسم، تولید گاز و فراسنجه های تجزیه پذیری، تولید توده میکروبی و اسیدهای چرب فرار جیره و علوفه مرتعی مصرفی گاومیش های استان اردبیل با استفاده از تکنیک تولید گاز در قالب طرح کاملاٌ تصادفی انجام گرفت. رویشگاه‌های مرتعی شاخص روستاهای پرورش دهنده گاومیش با مساعدت بخش دام سنگین معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل شناسایی و سه منطقه پرورشی بیله سوار (سامان روستای دمیروف)، مشگین شهر (سامان روستای قره‌بولاخلار) و نمین سامان روستای آرپا‌تپه (فندوقلو) انتخاب و زمان شروع و طول مدت چرای گاومیش در این مراتع تعیین شد. نمونه‌برداری گیاهی در سه مرحله رویشی شامل: اوایل، اواسط و اواخر فصول چرایی انجام و برای تعیین ترکیبات شیمیایی و آزمایشات قابلیت هضم مخلوط شدند. همچنین در این مطالعه دو نوع جیره در شرایط بسته برای تغذیه گاومیش‌ها در سامان‌های روستایی انتخاب شده مورد استفاده قرار گرفت. جیره سنتی که توسط گاومیش‌داران استان به گاومیش‌ تغذیه می‌شد که در این مطالعه به عنوان جیره غذایی "کنترل (شاهد)" در نظر گرفته شد. "جیره استاندارد شده" که با استفاده از اقلام غذایی متعارف در هر سامان روستایی و بر اساس احتیاجات گاومیش تنظیم شد. در هر دو جیره مصرفی، نمونه برداری از اقلام غذایی (علوفه و کنسانتره) مورد استفاده در جایگاه بسته جهت تعیین ترکیبات شیمیایی و آزمایشات هضمی، قبل از تهیه جیره ها و از تمام بخش های علوفه انبار شده و کنسانتره های تهیه و یا خریداری شده بود، صورت گرفت. سپس نمونه های تهیه شده به مدت 2، 4، 8، 16، 24، 48، 72 و 96 ساعت جهت مطالعات هضمی انکوباسیون شدند. نتایج: نتایج حاصله، مقادیر بالاتر تولید گاز، فراسنجه های b و c (بخش کندتجزیه و نرخ تولید گاز)، انرژی متابولیسمی (ME)، انرژی خالص شیردهی (NEL)، قابلیت هضم ظاهری (AOMD) و حقیقی ماده آلی (TOMD)، قابلیت تخمیر ظاهری (AFOM) و حقیقی ماده آلی (TFOM)، اسیدهای چرب فرار (SCFA) و نیز تولید توده میکروبی شکمبهای (BM) و بازده تولید آن را در جیره های بالانس شده نسبت به جیره های سنتی در تمامی مناطق مورد مطالعه نشان دادند (05/0>P ). تولید گاز و فراسنجه های b و c، ME، NEL، AOMD، TOMD، AFOM،TFOM ،SCFA  و توده میکروبی شکمبه ای و بازده تولید آن در علوفه های مرتعی اوایل دوره چرا هر منطقه میانگین مقادیر بالاتری را نسبت به اواسط و اواخر نشان داد، پارامترهای مذکور روند کاهشی از اوایل به اواخر دوره چرا داشتند (05/0>P ). مقادیر TOMD و  TFOMدر نمونه های مرتعی اوایل دوره ی چرا منطقه نیمه خشک گرم بیله سوار نسبت به هر سه دوره چرایی دو منطقه سردسیری نمین و مشگین شهر بالاتر بود (05/0>P ) ولی مقادیر SCFA و BM در نمونه های مرتعی اوایل دوره چرا مناطق سردسیر مقادیر بالاتری را در مقایسه با منطقه نیمه خشک گرم نشان دادند (05/0˂P). نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد جیرههای بالانس شده (استاندارد) ارزش تغذیه ای بهتری نسبت به جیرههای سنتی (کنترل) دارند و می توان از این جیره ها بجای جیره سنتی در تغذیه گاومیش ها استفاده کرد. در رابطه با نمونه های مرتعی تحت چرای گاومیش ها ارزش تغذیه ای مراتع بیله سوار نسبت به مراتع مشگین شهر و نمین که ارزش تغذیه ای نزدیک بهم دارند، بالاتر بوده و نشان دهندهی شباهت ها و اختلافات کیفیت مراتع مناطق مورد مطالعه می باشد. Background and Objectives: Ensuring the availability of high-quality forage and a balanced diet is essential for cost-effective milk and meat production in buffaloes. In Iran, limited forage supply, poor access to forage, and imbalanced diets are major constraints that negatively impact buffalo production and hinder profitable breeding. To address these challenges, a comprehensive understanding of buffalo breeding areas, methods, production issues, problems, and feeding practices is crucial. This study aimed to determine the nutritional value of feed consumed by breeding buffaloes under stable and rangeland grazing conditions in the primary buffalo breeding habitats across different climatic regions of Ardabil province. Methodology: The nutritional value of feed consumed by buffaloes was assessed using gas production techniques in a completely randomized design. Digestibility, metabolizable energy, gas production and degradability parameters, microbial mass production, volatile fatty acids, and grazing diets were evaluated. The study was conducted in three selected locations: Damirof in Bilesavar, Gharabaghlar in Meshginshahr, and Arpatapeh Fandoghlu in Namin counties. Grazing periods and paddocks for buffalo herds were determined based on the Deputy of Livestock Production Improvement's recommendations. Plant samples grazed by buffaloes were collected at three stages of the grazing season in Meshginshahr and Namin (May 15 to June 15, June 15 to July 15, and July 15 to August 15), and one month earlier in Bilesavar (March 15 to July 15). Chemical composition and digestibility tests were conducted on the plant samples. Two types of diets, a "traditional diet" commonly used by buffalo breeders (control diet) and a "standardized diet" formulated based on metabolic energy and protein requirements for buffaloes with an average weight of 550 kg, were selected for feeding buffaloes in stable conditions. Chemical composition and digestion tests were performed on the fodder and concentrate used in the diets. Results: The results revealed that the balanced diet (standard diet) had significantly higher values of gas production, parameters b and c (slow decomposition and gas production rate), metabolizable energy (ME), net lactation energy (NEL), apparent organic matter digestibility (AOMD), true organic matter digestibility (TOMD), apparent fermentation of organic matter (AFOM), true fermentation of organic matter (TFOM), volatile fatty acids (SCFA), and rumen microbial biomass (MB) production and efficiency compared to the traditional diet (control) (p < 0.05) in all paddocks. Gas production, parameters b and c, ME, NEL, AOMD, TOMD, AFOM, TFOM, SCFA, and rumen microbial biomass and efficiency showed higher mean values during the early grazing season in each paddock compared to the middle and end of the grazing season. Overall, these parameters exhibited a decreasing trend throughout the grazing season (p < 0.05). The TOMD and TFOM values were higher in the early grazing season in the warm semi-arid region of Bilesavar compared to the cold regions of Namin and Meshginshahr (p < 0.05). However, SCFA and MB values were higher in the early grazing season in the cold regions compared to the warm semi-arid region (p < 0.05). Conclusion: The study demonstrated that balanced diets (standard) had superior nutritional value compared to traditional diets (control) commonly used by buffalo breeders in the selected paddocks. Therefore, these balanced diets can be recommended as alternatives to traditional diets for feeding buffaloes. Additionally, the nutritional value of rangeland habitats varied depending on plant species composition, growth stage, and climatic conditions. For effective stocking intensity and livestock feeding planning in the rangeland, these variations should be considered.   گاومیش, علوفه مرتعی, جیره مصرفی, سامان عرفی, ارزش تغذیه‌ای, برنامه‌ریزی خوراک‌دهی دام در مرتع Bufallo, Breeding area, Rangeland forage, Consumed diet, paddock, Nutritive value, Planning livestock feeding in the rangeland. 195 215 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1404-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Bohlooli زهرا بهلولی zahrabohlooli@gmail.com 100319475328460016098 100319475328460016098 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Farzad Mirzaei Aghjeh Gheshlagh فرزاد میرزایی آقجه قشلاق f_mirzaei@uma.ac.ir 100319475328460016099 100319475328460016099 Yes Department of Animal Science, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Akbar Abarghani اکبر ابرغانی akbarabarghani@yahoo.com 100319475328460016100 100319475328460016100 No Agriculture Research and Traning center of Natural Resources, Ardabil مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی منابع طبیعی، اردبیل Bahman Navidshad بهمن نویدشاد bnavidshad@uma.ac.ir 100319475328460016101 100319475328460016101 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Darioush Shakouri میرداریوش شکوری mdshakouri@uma.ac.ir 100319475328460016102 100319475328460016102 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Ardavan Ghorbani اردوان قربانی a_ghorbani@uma.ac.ir 100319475328460016103 100319475328460016103 No Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل