fa ترکیب و تراکم بانک بذر خاک در مراتع ییلاقی تحت هجوم سرخس عقابی (Pteridium aquilinum) در منطقه بندپی بابل، استان مازندران تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;">سرخس عقابی (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Pteridium aquilinum</span></span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;">) از گیاهان مهاجم در اکوسیستم‌های مختلف جهان است. حضور این گیاه در شمال ایران و در خارج از اکوسیستم‌های جنگلی رو به افزایش است. در این تحقیق مقدار و ترکیب بانک بذر خاک در توده‌های انبوه این گیاه در بخشی از مراتع ییلاقی بندپی بابل مورد بررسی قرار گرفت. بانک بذر قبل از فصل رویش و در پنج تیپ گیاهی شامل مرتع مورد هجوم، درختچه‌زار ولیک مورد هجوم، درختچه‌زار زرشک-ولیک مورد هجوم، جنگل راش مورد هجوم و مرتع شاهد و دو عمق خاک نمونه‌گیری شد. نمونه‌ها‌ی خاک در گلخانه کشت و گیاهچه&shy;ها مورد شناسایی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میانگین بانک بذر خاک در مرتع مورد هجوم سرخس عقابی حدود 2900 بذر در متر مربع بوده که به طور معنی&shy;داری بیشتر از سایر تیپ&shy;های تحت هجوم و منطقه شاهد بوده است. گونه‌های</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Spergularia</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>bocconei</em> </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Stellaria</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>media</em></span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Plantago</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>lanceolata</em></span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Trifoliom</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> sp.</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Poa</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>annua</em></span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> جزء گونه‌های غالب بانک بذر مناطق مورد هجوم بودند. 24 گونه گیاهی منحصرا در بانک بذر مناطق تحت هجوم سرخس عقابی مشاهده شدند. با وجود اثر گیاه سرخس عقابی بر مقدار و ترکیب ذخایر بذر گونه&shy;ها در خاک ولی شاخص&shy;های تنوع و غنا به واسطه هجوم این گیاه با مراتع شاهد مجاور که تحت هجوم نبوده&shy;اند تفاوت معنی&shy;داری نداشته است. حدود 5/6 درصد از کل تراکم بانک بذر برای گندمیان و دیگر گونه&shy;های خوشخوراک بوده که نشان می&shy;دهد احیاء پوشش گیاهی منطقه در صورت کنترل گیاه سرخس عقابی تنها به واسطه بانک بذر خاک میسر نیست. </span> <em>Pteridium aquilinum</em> is known as an invasive species&nbsp; in different ecosystems of the world. The spread of this species is increasing in the north of Iran particularly outside of forest ecosystems. In this study, the amount and composition of soil seed banks in the dense pathes of &nbsp;<em>Pteridium</em> were investigated in summer rangelands of &nbsp;Bandpay in the south of Babol city in Mazandaran province, Iran. Soil seed bank sampling was done before the growing season in five vegetation types invaded by <em>Pteridium</em> including beech forest, shrubland dominated by <em>Crataegus meyeri</em>, shrubland dominated by <em>Berberis vulgaris</em>-<em>Crataegus meyeri</em>, rangeland and an uninvaded rangelan. Soil samples were kept in glasshouse and seedlings were identified and counted. The results showed that the mean density of soil seed bank &nbsp;in invaded rangeland was about 2900 seeds/m² and this was significantly graeter than that in other invaded vegetation types and uninvaded rangeland. The dominant species in the soil seed bank were <em>Spergularia bocconi, Stellaria media, Plantago lanceolata,&nbsp; Trifolium</em> sp., and <em>Poa annua.</em> A total of 24 species were restricted to the soil seed bank of invaded sites. Despite the impact of <em>Pteridium</em> invasion on seed bank composition and size, the soil seed bank diversity and richness was not significantly different between invaded and uninvaded sites. A low seed density of grasses and palatable species were found in the soil seed bank (about 6.5% of total seed bank), therefore it is not possible to rely on soil seed bank for restoration of thses invaded sites following <em>Pteridium </em>control. &nbsp; گونه مهاجم, سرخس عقابی, پراکنش بذر, تنوع زیستی. Invasive species, Bracken, seed dispersal, Biodiversity 37 47 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-188&slc_lang=fa&sid=1 Keyvan Khalili Narani کیوان خلیلی نرانی 100319475328460011934 100319475328460011934 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Jamshid Ghorbani جمشید قربانی j.ghorbani@sanru.ac.ir 100319475328460011935 100319475328460011935 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Seyed Hassan Zali سید حسن زالی 100319475328460011936 100319475328460011936 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری