fa مکان‌یابی حوزه آبخیز لیگوان استان اردبیل برای توسعه گیاه دارویی شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra) با روش ANP Fuzzy تخصصي Special پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">ارزش</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بارز</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">اقتصادی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">درمانی،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تقاضای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بازار</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">سطح</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">فرآوری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بالای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گیاهان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">دارویی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">باعث شده</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">است</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تا</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">کشت</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">این</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گیاهان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">دنیا</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">روزبه‌روز</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">افزایش</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">یابد. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">شیرین‌بیان یکی از گیاهان دارویی بومی ایران است که در صنایع غذایی، دارویی و دخانیات کاربرد دارد. ازاین‌رو، هدف اصلی این تحقیق، مکانیابی کشت شیرین‌بیان در حوضه آبخیز لیگوان با استفاده از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">ANP Fuzzy</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> است. در این راستا 11 معیار در قالب خوشه&shy;&shy;های اقلیم، خاک، فیزیوگرافی و اقتصادی-اجتماعی با استفاده از روش تحلیل شبکه&shy;ای و استفاده از نظر کارشناسان خبره در محیط نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Super Decision</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> وزن‌دهی شده و برای هم‌مقیاس‌سازی معیارها نیز از روش فازی‌سازی در مقیاس 0-255 در محیط نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Idrisi</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> استفاده شد. در این بین، نقشه کاربری اراضی حوضه با استفاده از تصاویر ماهواره لندست و با روش ماشین بردار پشتیبان تهیه شد. در نهایت با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی، لایه‌های موردنظر با اعمال وزن مربوطه روی&shy;هم‌گذاری شده و نقشه تناسب کشت و توسعه این گیاه تهیه شد. نتایج نشان داد که به‌ترتیب معیارهای ارتفاع، شیب، عمق و حاصلخیزی خاک مهم‌ترین معیارهای مؤثر در کشت و توسعه این گیاه در منطقه می&shy;باشند و 85/1936هکتار (96/26 درصد) دارای پتانسیل&nbsp; زیاد یا خیلی زیاد برای کشت و توسعه گیاه دارویی شیرین‌بیان می&shy;باشد و با تغییر الگوی کشت از زراعت دیم به شیرین‌بیان، می‌توان سود اقتصادی بیشتری را متصور بود. </span></span> Economic and therapeutic value of medicinal plants have encourage the people to increase cultivation of these plants in the world. <em>Glycyrrhiza glabra </em>is one of Iranian native plants which is used in the food, pharmaceutical and tobacco industries. The aim of this research is to identify suitable lands for cultivation of <em>Glycyrrhiza glabra </em>using ANP Fuzzy method in Ligvanchay watershed, Ardabil. Eleven criteria in four clusters including climate, soil, physiography and socio-economic were weighted using expert&rsquo;s opinion in Super Decision software. Land use map was prepared using Landsat image and support vector machine method. Also, Fuzzy method was used to prepare same scale layers in Idrisi Selve software. Finally, potential map was prepared using weighted linear combination method in ArcGIS. Based on results, Altitude, slope, soil depth and soil fertility factors were the most important layers respectively. Results showed that 1936.85 ha (26.96%) of area have high or very high potential for the task. Based on results by changing the pattern of farming from cereal dryland to licorice can create a better economic benefits. &nbsp; ارزیابی چند معیاره, سامانه اطلاعات جغرافیایی, گیاه دارویی, فرایند تحلیل شبکه‌ای. Multi Criteria Evaluation, GIS, Medicinal Plant, ANP. 500 511 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-167&slc_lang=fa&sid=1 Marziyeh Alikhah Asl مرضیه علی‌خواه اصل alikhahasl@pnu.ac.ir 100319475328460011347 100319475328460011347 Yes Department of Natural Resources and Environmental Sciencet, University of Payam Noor, Tehran گروه منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه پیام نور، تهران Mehdi Moameri مهدی معمری 100319475328460011348 100319475328460011348 No Department of Plant Sciences and Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Water Management Research, University of Mohaghegh Ardabibli, Ardabil گروه علوم گیاهی و گیاهان داروئی، دانشکده کشاورزی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Dariush Naseri داریوش ناصری 100319475328460011349 100319475328460011349 No Department of Environmental, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil گروه محیط‌‌ زیست، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل Shahriar Meftahi شهریار مفتاحی 100319475328460011350 100319475328460011350 No General Department of Natural Resources and Watershed Management of Ardabil, Ardabil اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری اردبیل، اردبیل