Journal of Rangeland

fa اثر برخی مدیریت‌های اراضی بر ویژگی‌های حاصلخیزی خاک (مطالعه موردی: مراتع کهنه‌لاشک، کجور، مازندران) The effect of land management on soil fertility characteristics (Case study: Rangelands of Kohneh Lashak, Kojur, Mazandaran) تخصصي Special پژوهشي Research تغییر غیراصولی کاربری اراضی، تأثیر زیادی بر تخریب خاک و کاهش حاصل‌خیزی خاک دارد که متأسفانه در مراتع کشور ما به‌ویژه در سالهای اخیر افزایش چشم‌گیری داشته است. در خردادماه 1395 همزمان با رشد غالب گیاهان با پیمایش صحرایی، پنج کاربری قرق، مرتعکاریشده با Bromus tomentellus، تحت چرایدام، تحت کاشت چاودار کوهی (Secale montanum) و دیمزار برای مطالعه انتخاب شدند. نمونهبرداری در مجموع در امتداد 15 ترانسکت 50 متری و 45 قطعه نمونه (1 × 1 متری) بهصورت تصادفی- سیستماتیک انجام شد و 45 نمونه خاک از لایه 20-0 سانتیمتری جمعآوری شد. برخی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک شامل پایداری خاکدانه، بافت خاک، جرم مخصوص ظاهری، کربن آلی، نیتروژن کل، واکنش خاک (pH) و هدایت الکتریکی (EC) اندازهگیری شدند. تجزیه و تحلیل دادهها در نرم‌افزار R انجام شد و برای آنالیز دادهها از مدل خطی ترکیبی عمومی و مقایسه میانگینها از آزمون توکی استفاده شد. نتایج نشان داد که تغییر کاربری اراضی بر درصد رس و پایداری خاکدانه معنیدار نیست. این درحالی است که تغییر کاربری اراضی سبب افزایش هدایت الکتریکی (EC)، سیلت و  جرم مخصوص ظاهری و کاهش درصد شن از 40 درصد در کاربری تحت چرا به 78/20 درصد در دیمزار و کاهش نیتروژن شده است. متوسط درصد نیتروژن در بالاترین میزان 54/0 درصد در قرق و کمترین آن در دیمزار با مقدار 17/0 درصد مشاهده شده است. در مجموع با توجه به نتایج بهدستآمده میتوان بیان کرد که تغییرکاربری اراضی میتواند با تغییر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک موجب کاهش کیفیت و حاصل‌خیزی خاک شود. Inappropriate land use change has a great effect on soil degradation and soil fertility the process that has dramatically increase in recent decades. To prove the case, five land uses including  grazing exclosure, seeded grasslands by Bromus tomentellus, grazing range, cultivated lands by Secale montanum and dry farming were selected. Samples were taken in a systematic random design using of 3 transects of 50 meters long and 3 plots (1 × 1 square meter) along each transect. Soil samples were collected for the first 20 cm top soil. Aggregate stability, soil texture, bulk density, organic carbon, Tn, pH and EC were measured. Data analyzed with GLMM and compare mean with Tukey in R software. Results showed that aggregate stability and clay were not significant factors. However, land use change has led to an increase in EC, silt and bulk density and a decrease in the of sand percentage from 40% to 20/78% in  dry farming and decrease nitrogen. The mean nitrogen content was highest at 0.54% in natural lands and the lowest in the dry farming with 0.17%. Generally speaking, it could be stated that land use change can change the soil's physical and chemical properties by decreasing soil quality and reducing soil fertility. تخریب اراضی, تغییرکاربری, قرق, کجور, نیتروژن خاک. Land degradation, Land use change, Exclosure, Kojur, Soil nitrogen. 25 36 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-131&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Khoshyar فاطمه خوشیاری 100319475328460011158 100319475328460011158 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Nour گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور Ghasemali Dianati Tilaki قاسمعلی دیانتی تیلکی 100319475328460011159 100319475328460011159 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Nour گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور Mehdi Abedi مهدی عابدی 100319475328460011160 100319475328460011160 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Nour گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور