Journal of Rangeland

fa تعیین گونه‌های معرف شدت چرایی در مراتع شمال استان هرمزگان Rangelands species as grazing intensity indicator North part of Hormozgan Province, Iran تخصصي Special پژوهشي Research این پژوهش، با هدف شناسایی گونه‌های شاخص مدیریتی در مراتع شمال استان هرمزگان انجام شد. ابتدا مناطقی که از لحاظ محیطی شرایط تقریبا مشابهی داشتند، ولی فشار چرایی مختلفی را تجربه کرده بودند، انتخاب شدند. سپس فراوانی گونه‌های گیاهی مناطق با شدت چرایی سبک، متوسط و سنگین به روش قدم‌نقطه در راستای ترانسکت‌های متعامد اندازه‌گیری شدند. با استفاده از روش تحلیل گرادیان چرایی در نرم‌افزار ISPD و با انجام آنالیز مرکزی تجزیه‌ مؤلفه‌های اصلی (CPCA) بر روی داده‌ها، موقعیت سایت‌ها در طول محور اول رج‌بندی گواه این بود که این محور نشان‌دهنده گرادیان چرایی است. سپس منحنی رگرسیونی از نوع گوسن بین فراوانی گونه‌ها و محور اول رج‌بندی CPCA برازش شد. گونه‌هایی که در این منحنی‌ها دارای شاخص پذیرش(D-Statistic)  بالاتر از 5/0 و ضریب تبیین (R2) بالاتر از 3/0 بودند به عنوان گونه‌های شاخص فشار چرایی انتخاب شدند. بر اساس نتایج از ۳۰ گونه‌ شناسایی‌شده، تعداد 5 گونه به‌عنوان گونه‌های معرف شدت چرایی معرفی شد. گونه‌های Gymnocarpus decander و Artemisia sieberi به‌عنوان گونه‌‌های کم‌شونده، Cymbopogon olivieri به عنوان گونه‌ زیاد‌شونده و در نهایت Peganum harmala و Convolvulus spinosus به‌عنوان گونه‌های مهاجم شناسایی و طبقه‌بندی شدند. اندازه‌گیری و پایش فراوانی این گونههای معرف شدت‌ چرایی می‌تواند به سادگی توسط دامداران محلی انجام شود و آنها را از چگونگی تغییرات مرتع آگاه سازد.   Response of rangelands species to grazing are different and may give the impression of how heavy the grazing has been. This study aimed at identification of the species that could be used as grazing intensity indicators in North part of Hormozgan province. The plant frequencies of thirty range places with different grazing pressure and relatively homogenous ecological condition were measured using Step point method. Grazing gradient analysis was used to identify indicator species. Once the projected position of the sites in the first axes of Centered Principal Component Analysis (CPCA) showed a clear grazing gradient, the frequency of the plant species was plotted against the values of this axes using Gaussian regression curves. The species with D statistic more than 0.5 and R2 more than 0.3 in the produced regression analysis were considered as indicator species, e.g. five out of thirty. Results indicated that Gymnocarpus decander and Artemisia sieberi could be considered as decreaser, Cymbopogon olivieri as increaser and Peganum harmala and Convolvulus spinosus as invaders in the study area. Result of the study suggests that indicator species could direct local range managers on range condition assessment. رج‌بندی, گونه‌های شاخص, تحلیل گرادیان, شدت چرا, مراتع استان هرمزگان. Ordination, Indicator species, Gradient analysis, Grazing intensity, Hormozgan rangelands 537 547 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-115&slc_lang=fa&sid=1 Ahmadreza Faghihi احمدرضا فقیهی 100319475328460011068 100319475328460011068 No Department of Range and Watershed Mamnagement, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان Hossein Bashari حسین بشری hbashari@cc.iut.ac.ir 100319475328460011069 100319475328460011069 Yes Department of Range and Watershed Mamnagement, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان Mostafa Tarkesh مصطفی ترک اصفهانی 100319475328460011070 100319475328460011070 No Department of Range and Watershed Mamnagement, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان Mehdi Basiri مهدی بصیری 100319475328460011071 100319475328460011071 No Department of Range and Watershed Mamnagement, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان