fa بررسی تاثیر عوامل محیطی (ارتفاع و خاک) بر کمیت و کیفیت اسانس کاسنی وحشی (Cichorium intybus) ( مطالعه موردی: لزور –فیروزکوه) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحقیق حاضر به‌منظور بررسی تاثیر عوامل محیطی (ارتفاع و خاک) بر کمیت و کیفیت اسانس کاسنی وحشی در منطقه لزور از توابع شهرستان فیروزکوه صورت گرفت. نمونه&shy;ها از اندام&shy;های هوایی، ریشه و خاک در مرحله گل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دهی کامل، از سه دامنه ارتفاعی 2400-2700، 2700-3000 و 3000-3300 متر جمع‌آوری شدند. در آزمایشگاه مقدار 100 گرم از اندام هوایی و ریشه گیاه خشک شده و اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب توسط دستگاه کلونجر انجام و سپس اسانس به‌دست آمده به‌منظور شناسایی ترکیبات به دستگاه کروماتوگراف گازی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GC</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و کروماتوگراف گازی متصل به طیف&shy;سنج جرمی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GC/MS</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) تزریق گردید. نتایج تحقیق نشان داد </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بازده اسانس اندام هوایی در ارتفاعات 2400-2700، 2700-3000 و 3000-3300 متری به‌ترتیب 39/0، 58/0 و 50/0 درصد می&shy;باشد. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اصلی&shy;ترین ترکیب&shy;های اسانس در اندام هوایی و ریشه بتاپینن، سیسکادین 4-ان 7 اٌل، سیسابینن هیدرات، ایودسما، هیومیولن اپوکساید 2 و الفا بیسابولول می‌باشند. بازده اسانس ریشه در سه طبقه ارتفاعی 2400-2700، 2700-3000 و 3000-3300 متری به‌ترتیب 68/0، 74/0 و 71/0 درصد می‌باشد. رابطه خصوصیات شیمیایی خاک و بازده اسانس در هر دو بخش ریشه و اندام هوایی نشان داد که بین بازده اسانس و خصوصیات خاک، به‌جز </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EC</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> همبستگی مثبت وجود دارد. در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">صورتی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برداشت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">درصد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بالایی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اسانس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاسنی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باشد، جمع‌آوری آن در ارتفاع 3000-2700 متری پیشنهاد می&shy;شود.</span></span> The relation of altitude and soil, on the quality and quantity of essential oil of <em>Cichorium intybus</em> obviously is not denayable. For that it is the subject of this study in Lizour, Firoozkooh, Iran. Three altitudes of 2400-2700, 3000-23300 meters and 3,000-300 meters were selected for the study and samples were taken from the above ground and roots of the plant when they were at the &nbsp;full flowering stage. Samples of leaves and stems were air dried in the Lab. Essence of the plant was extracted by hydrodistillation method and using a Clevenger-type apparatus. The essential oils compounds was detected by injection of the essecnce to a gas chromatograph (GC) and the gas chromatograph attached to the mass spectrometer (GC / MS). Results showed that oil yields at altitude classes of 2400-2700, 2700-3000 and 3000-3300 meters is 0.39, 0.50 and 0.58 percent respectively. Major components of aerial parts and root were Betapinen, Siskadin 4en 7ol, Sisabinen hydrate, Iodsma, Hioumioulen opoucsayd 2 and Alpha Bisabolol. The oil yields of root from three elevation classes of 2400-2700, 2700-3000 and 3000-3300 meters, are 0.68, 0.74 and 0.71 percent respectively. Correlation between chemical properties and essence yield with all soil factors but EC and pH are possitive. &nbsp;Result of the study suggests that the highest product could be taken at a height between 3000-2700 meters above sea level. اسانس, خاک, کاسنی وحشی, فیروزکوه. Essential oil, Soil, Cichorium intybus, Firouzkuh. 490 503 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-112&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Khadijeh Mahdavi سیده خدیجه مهدوی 100319475328460011051 100319475328460011051 No Department of Natural Resources, Islamic Azad University, Nour Branch, Nour گروه منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور Mohammad Mansourifar محمد منصوری‌فر 100319475328460011052 100319475328460011052 No Department of Natural Resources, Islamic Azad University, Nour Branch, Nour گروه منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور Mohammad Mahdavi محمد مهدوی 100319475328460011053 100319475328460011053 No Department of Natural Resources, Islamic Azad University, Nour Branch, Nour گروه منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور Jalal Mahmoudi جلال محمودی J_mahmoudi2005@yahoo.com 100319475328460011054 100319475328460011054 Yes Department of Natural Resources, Islamic Azad University, Nour Branch, Nour گروه منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور