fa بررسی میزان موفقیت تولید و استقرار نهال گونه‌های مرتعی Salsola orientalis و Kochia prostrata در مراتع قشلاقی استان گلستان تخصصي Special پژوهشي Research حفظ و توسعه پوشش گیاهی مراتع و مناطق بیابانی یکی از روش&shy;های بیولوژیکی بیان&shy;زدایی و از راهکارهای مدیریتی مراتع است. مناسبترین گونه&shy;ها برای احیای مراتعگونه&shy;های بومی سازگار با محیط، دارای ارزش علوفه&shy;ای بالاموثر در تثبیت خاک و حفظ محیط زیست هستند. گونه&shy;های<em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:44">Salsola orientalis </ins></span></em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:44">S.G. Gmel </ins></span>&nbsp;(علف شور) و <a href="http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2334194"><em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:43">Kochia</ins></span></em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:43"> <em>prostrata</em> </ins></span><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:43">(L.) Schrad.</ins></span></a> (جاروعلفی) از جمله گیاهان بومی مراتع <ins cite="mailto:Mobtaker" datetime="2020-06-30T19:13">قشلاقی </ins>استان گلستان هستند. بررسی میزان موفقیت تولید و استقرار نهال از بذر گونه&shy;های <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:Mobtaker" datetime="2020-06-30T19:13">S</ins></span>.<ins cite="mailto:Mobtaker" datetime="2020-06-30T19:13"> orientalis</ins></em> و <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:46">K. prostrata</ins></span></em> از اهداف این تحقیق است. برای انجام تحقیق حاضر بعد از جمع آوری بذر و بررسی قوه&shy;ی نامیه بذور، <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:17">درصد جوانه زنی بذرها در چهار تیمار بدون تیمار، شستشو، سرمادهی (دمای 17- درجه سانتیگراد)، سرمادهی (دمای 11 درجه سانتیگراد یک شب) و سرمادهی (دمای 11 درجه سانتیگراد سه شب) در قالب طرح کاملا تصادفی با 30 تکرار اندازه گیری شد. به منظور بررسی </ins>درصد جوانه زنی و استقرار بذرها <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:18">از </ins>سه تیمار مکان کشت (شامل دو منطقه کچیک و چپرقویمه)، روش کشت (شامل گلدانی، شیاری و کپه کاری هر یک با دو زیر تیمار آبیاری اولیه و پوشش خاک روی بذور) و فصل کشت (شامل دو فصل کشت بهاره و زمستانه) در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-11T00:01">30</ins> تکرار <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:18">استفاده </ins>شد. سرعت جوانه&shy;زنی بذر و قدرت نامیه در 3 تکرار 100 تایی ارزیابی شد. <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:19">همچنین </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:18">در یک مقایسه&shy;ی آماری تعدادی بذر </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:19">در دو تیمار</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:18"> با وجود بال و بدون بال </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:19">هر یک </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:18">در 30 گلدان (3 تکرار) کشت شد. </ins>برای آزمون مقایسه&shy;ی میانگین بذور جوانه زده از روش دانکن در نرم افزار<span dir="LTR">SPSS₂₃ </span>&nbsp;استفاده شد. نتایج نشان داد <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:23">اثر تیمارهای جوانه زنی بر </ins><ins cite="mailto:Mobtaker" datetime="2020-07-02T00:36">قوه نامیه</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:23"> بذر هر دو گونه معنی دار است (</ins><span dir="LTR"><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:24">p-value</ins></span><<ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:24">05/0</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:23">). </ins>گونه&shy;ی <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:46">K. prostrata</ins></span></em> ، سرعت جوانه زنی و قدرت نامیه بالاتری نسبت به گونه <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:52">S. orientalis</ins></span></em> دارد. <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:20">نتایج حاکی از آن است در سطح اطمینان 95 درصد بین جوانه</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:25">&shy;</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:20">زنی بذرهای بالدار و بدون بال در گونه ی </ins><em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">K. prostrata</ins></span></em> <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:20">اختلاف معنی داری به لحاظ آماری وجود </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">ن</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:20">دارد</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21"> اما در گونه</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:25">&shy;</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">ی </ins><em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">S. orientalis</ins></span></em><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">، از این لحاظ اختلاف معنی</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:25">&shy;</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:21">داری وجود دارد.</ins> نتایج بدست آمده از آزمون مقایسه میانگین بذرهای جوانه زده نشان داد، بهترین زمان کشت بذر <ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T15:09">گونه&shy;ی </ins><em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:46">K. prostrata</ins></span></em> در زمستان است. درمورد گونه&shy;ی <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:52">S. orientalis</ins></span></em>، اختلاف معنی داری بین جوانه&shy;زنی گونه در فصل کشت وجود ندارد (<span dir="LTR"><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-10T23:24">p-value</ins></span><span dir="LTR"> >0.05</span>). <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:41">توصیه می&shy;شود بذر </ins>گونه <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:46">K. prostrata</ins></span></em> <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:41">در </ins>منطقه کچیک و روش شیاری <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:41">کشت و تکثیر شود</ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:42">.</ins> <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:42">برای </ins>گونه <em><span dir="LTR"><ins cite="mailto:foruzeh" datetime="2019-08-23T18:52">S. orientalis</ins></span></em> <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:42">نیز تولید و تکثیر این گونه مقرون به صرفه نیست و توصیه می&shy;شود در ایستگاه </ins><ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:43">تولید بذر اقدام به تولید بذر نمود</ins>. همچنن در این تحقیق توصیه شد قدرت نامیه، ملاک تعیین میزان بذر مصرفی مورد نیاز در هکتار <ins cite="mailto:Novin%20rayane" datetime="2019-12-22T20:40">به همراه درصد خلوص بذر </ins>قرار گیرد. The vegetation maintaining and development of rangelands and desertlands is one of the main biological techniques for combact desertification and as a rangeland management soloutions. The best species for rangeland rehabilitation is native plants that they are adapted in the ecosystem with high forage quality and positive effective in soil and environment stability the same as <em>Salsola orientalis </em>and<em> Kochia prostrata </em>plant species in the east of Golestan province. The aim of this study is investigating the production and establishment plant growth of <em>S. orientalis </em>and<em> K. prostrata. </em>For this purpose the seed generation percentage estimated in four treatments including without treatment, washing, frosting (with -17 centigrade degree), frosting (with 11 centigrade degree during 24 hours), and frosting (with 11 centigrade degree during 72 hours) in completely random design with 30 replications after seed collecting and testing seed power. Production and seed establishment of these plants was measured at three treatments including cultivation region (Kechik and Chaparghoimeh), cultivation method (pot, band and hill method with two sub-treatments of primary irrigation and soil cover), and cultivation season (spring and winter) in a completely randomized block design with 30 replications. The seed generation speed and seed power estimated at 3 blocks and 100 replications. Also, the seed generation compared between two treatments including wing and without wing at 30 pots (3 replications). The mean of the seed generation compared by Dauncan method at SPSS₂₃. The result showed that there is a significant difference between seed power in seed generation treatments (p-value>0.05). The seed generation speed and seed power in <em>K. prostrata</em> is more than the other plant. There is no significant difference between seed generation of <em>K. prostrata</em> between wing and without wing treatments and vice versa in <em>S. orientalis</em>. The best method to production and establishment of <em>K. prostrata</em> is winter season, Kechik region and band menthod. There is no difference between seed generating at cultivate season for <em>S. orientalis</em> (p-value>0.05). So that&rsquo;s better to cultivate <em>S. orientalis</em> in seed production stations. Also, that&rsquo;s suggested generation power with seed purity as a base for determination of amount of needed plant seed in a hectare. جوانه‌زنی, Salsola orientalis, Kochia prostrata, تیمار, استقرار, قدرت نامیه Generation, Salsola orientalis, Kochia prostrata, Treatment, Establishent, Generation power 545 558 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-31-8&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Mirdeilami زهره میردیلمی zohremirdeilami@gmail.com 100319475328460013457 100319475328460013457 Yes Department of Range Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه مرتعداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Ezatolla Moradi عزت اله مرادی moradiezat4@gmail.com 100319475328460013458 100319475328460013458 No Department of Range Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه مرتعداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Hamid Mostafalou حمید مصطفی لو Hamid_mostafalou@yahoo.com 100319475328460013459 100319475328460013459 No Land protection and affairs, Golestan Catchment and Natural Resourcese Office, Golestan Province, Gorgan, حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، گرگان