Journal of Rangeland

fa اثر توسعه گردشگری عشایری بر شاخص‌های معیشت پایدار مرتعداران (مطالعه موردی: مناطق عشایری لار، البرز مرکزی) Effect of nomadic tourism development on sustainable livelihoods indices (Case Study: Lar nomadic regions of Alborz Central) تخصصي Special پژوهشي Research ایجاد فعالیت‌های اقتصادی جنبی و تلفیقی در بهبود وضعیت معیشت و اقتصاد عشایر مؤثر خواهد بود. توسعه بومگردی می‌تواند پاسخی به این نیاز عشایر باشد. این تحقیق که در منطقه لار البرز مرکزی انجام شده به مقایسه و اولویتبندی آثار توسعه گردشگری عشایری بر شاخصهای معیشت پایدار بهرهبرداران میپردازد. سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و با در نظر گرفتن تجربیات و دیدگاههای کارشناسان و بهرهبرداران به مقایسه و اولویتبندی شاخصهای معیشت پایدار تحت تأثیر توسعه بومگردی در مناطق عشایری پرداخته است. همچنین پس از اولویتبندی معیارها و شاخص‌های معیشت پایدار، جهت مقایسه میانگین رتبه اولویتهای کارشناسان و بهرهبرداران از آزمون اختلاف میانگین استفاده شده است. نتایج نشان داد که از دیدگاه کارشناسان، سرمایه طبیعی و اکولوژیکی با وزن نهایی (35/0) و از دیدگاه بهرهبرداران، سرمایه اقتصادی با وزن نهایی (39/0) بیشترین تأثیرپذیری را از توسعه گردشگری عشایر به خود اختصاص خواهند داد و سایر معیارها در رتبههای بعدی قرار دارند. همچنین نتایج مقایسه نظرات کارشناسان و بهرهبرداران نشان داد که دیدگاههای این دو گروه، در 14 شاخص از جمله؛ آلودگیهای زیست‌محیطی، حضور حیات وحش، تنوع گونههای گیاهی، اعتماد عشایر به یکدیگر، حضور و نقش زنان، سطح اشتغال، تنوع محصولات تولیدی، ایجاد بازارچهها، و دسترسی به برق و تلفن، دارای اختلاف معنیداری با یکدیگر میباشد. لذا نتایج بیانگر عدم همسویی دیدگاههای دو گروه کارشناسان و بهرهبرداران بوده که نشان میدهد، پیش از اعمال سیاستگذاری جهت توسعه بومگردی، لازم است دیدگاه کارشناسان و بهرهبرداران به هم نزدیک شده و با توجه به آن مدیریت صحیح و اصولی در این بخش اعمال شود. Creation of a side-by-side and consolidated economic activities will improve the livelihoods and economic status of the tribes. Development of Ecotourism could be a response to this need of nomads. This research was conducted in the central Lar region of Alborz mountains. Comparing and prioritizing of nomadic tourism on the indicators of sustainable livelihoods of local communities was the main focus of the study. AHP method was used to question priorities and importance of the indicators. Experienced experts and local people were used to fill in the questioners on sustainable livelihoods influenced by indigenous development in nomadic areas. Also, after prioritizing sustainability criteria and indicators, to compare the average rating of the priorities, mean difference test is used. The results showed that from the expert’s point of view nature and ecological capital with the final weight of 0.35 are most important elements while local users believe that economic investment with the final weight of 0.39 will mostly affected by the development of nomadic tourism. Ranking of indicators show that development of nomadic tourism is at the top and other criteria are in the next rank. Also, the results showed that for 14 indices i.e. environmental pollution, wildlife presence, plant species diversity, tribes trust each other, women's presence and role, employment level, variety of manufactured products, creating marketplaces and access to electricity and telephone, there is significant disagreements. It could be concluded that prior to development of ecotourism in the region, infrastructure’s by economic and cultural means should be built. گردشگری, معیشت پایدار, عشایر, AHP, منطقه لار. Tourism, Livelihoods, Nomads, AHP, Lar region 294 305 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-97&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Ansari وحید انصاری v.ansari1348@gmail.com 100319475328460010989 100319475328460010989 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Ghodratallah Heydari قدرت اله حیدری 100319475328460010990 100319475328460010990 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Seyed Mojtaba Mojaverian سید مجتبی مجاوریان 100319475328460010991 100319475328460010991 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Shafagh Rastgar شفق رستگار 100319475328460010992 100319475328460010992 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری