fa بررسی کارایی مدل تعادل آب در برآورد تولید دراز مدت مرتع (مطالعه موردی: مراتع استپی حوزه شیر کوه یزد) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تولید علوفه (ذی&shy;توده هوایی قابل استفاده برای چرای دام) یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ظرفیت چراست که متأثر از نوسانات آب و هوایی است. استفاده از داده&shy;های اقلیمی یک روش آسان و کم&shy;هزینه در برآورد تولید علوفه می&shy;باشد. در این تحقیق به ‌منظور بررسی کارایی مدل‌های آماری در برآورد تولید درازمدت مرتع و یافتن ارتباط بین تولید گونه&shy;های غالب و مورد تعلیف دام با متغیرهای&nbsp; اقلیمی (بارندگی، دما، رطوبت، تبخیر و تعرق واقعی و...)، در یک دوره آماری ده ساله (از سال 82 تا 92)، مدل تعادل آب و اقلیم به روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">FAO56</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (با استفاده از نرم‌افزار&nbsp; </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cropwat 8</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و مدل‌ آماری رگرسیون (ساده و چندگانه) در مراتع استپی حوزه شیرکوه مورد استفاده قرار گرفت. ارزیابی مدل برآوردی نشان داد که دقیق‌ترین مدل در منطقه مدل&nbsp; براورد تبخیر و تعرق واقعی با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cropwat 8</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> می‌باشد. با توجه به محاسبه تبخیر و تعرق واقعی در دوره ده‌ساله ترسالی و خشک‌سالی مدل برآورد تولید علوفه مرتع تعیین شد (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Y=1.69ET_act+257.91</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و بر این اساس تولید علوفه 90/369 کیلوگرم بر هکتار برآورد گردید. بنابراین می‌توان بیان داشت که تبخیر و تعرق واقعی به‌عنوان عملکرد اقلیمی یکی از فاکتورهای اساسی در بهبود کارایی مصرف آب است. این شاخص اقلیمی می‌تواند در مدل‌های مختلف برآورد&nbsp; بلندمدت تولید علوفه با توجه به بروز خشک‌سالی و ترسالی به‌منظور تعیین ظرفیت چرای دام در مرتع و توسعه صنعت بیمه جایگزین روش‌های معمول با براورد یک سال تولید گردد.</span></span> Forage production is influenced by rainfall fluctuation, and it determines the grazing capacity of rangelands. This study aimed to investigate the performance of the statistical model for estimating long- term production and to find the relation between the dominant species production with climate variables (e.g. rainfall, temperature, humidity, real evapotranspiration, etc.) in a period of 2003 to 2013 in Shirkouh watershed-Yazd province. The water and climate balance model (FAO56 method that was run by Cropwat software 8), and simple and multiple regression model were used to model forage production. Results indicated that evapotranspiration is the best predictive variable for estimating forage production (Y=1.69ET_act+257.91). Average estimated forage production of the studied site was 369/90 kg/hec. Actual evapotranspiration is an appropriate index for water use efficiency. This study highlights the importance of actual evapotranspiration for estimating long-term forage production with different models, hence this index can be considered as a replacement for current short-term methods, and has a high capability for the insurance industry.<br> &nbsp; تبخیر و تعرق واقعی, شاخص اقلیمی, روش FAO, تولید دراز‌مدت. Actual evaporation and transpiration, climatic indicator, FAO method, long-term production. 519 531 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-78&slc_lang=fa&sid=1 Elham Fakhimi Abarghiee الهام فخیمی ابرقویی elhamfakhimi@gmail.com 10031947532846007942 10031947532846007942 No Hossein Arzani حسین ارزانی harzani@ut.ac.ir 10031947532846007943 10031947532846007943 Yes Mehdi Soltani Gerd faramarzi مهدی سلطانی گرد فرامرزی 10031947532846007944 10031947532846007944 No