fa بررسی تاثیر سولفات مس بر صفات جوانه‌زنی و ساختار تشریحی اندام‌های رویشی شبدرک (Melilotus officinalis L.) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مس یک عنصر ریزمغذی گیاه است،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گونه‌ای</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کمبود</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">متابولیسم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">را</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌دهد.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زیاد مس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باعث</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایجاد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سمیت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طریق</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایجاد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گونه‌های</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فعال</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اکسیژن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌شود. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف سولفات مس بر جوانه‌زنی بذور و ساختار تشریحی شبدرک در قالب طرح پایه کاملا تصادفی انجام پذیرفت. تنش اعمال شده در این آزمایش شامل سطوح مختلف سولفات مس با غلظت‌های صفر (تیمار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاهد)، 1،3، 4 و 7 میلی‌گرم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">لیتر بود. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی در سطح 5 درصد معنی دار نبود، اما طول ساقه‌چه و ریشه‌چه، وزن تر ساقه‌چه و ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه و ریشه‌چه در سطح 5 درصد معنی‌دار بودند.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سولفات مس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باعث</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طول</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ساقه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریشه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">انشعابات</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریشه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گردید. در برگ با افزایش سطوح سولفات مس، ضخامت مزوفیل برگ کاهش یافت. کمترین ضخامت مزوفیل برگ در تیمار 7 میلی‌گرم در کیلوگرم سولفات مس یافت شد (033/560 میکرومتر). در ریشه با افزایش غلظت سولفات مس، ضخامت پارانشیم، آوند آبکش و آوند چوبی کاهش پیدا کرد. کمترین مقدار ضخامت پارانشیم، آوند آبکش و آوند چوبی در تیمار 7 میلی گرم در کیلوگرم سولفات مس مشاهده شد (96/179، 033/100 و 033/150میکرومتر). تنش مس باعث افزایش ضخامت بافت‌های ساقه به استثنای کوتیکول شد.</span></span><br> &nbsp; Copper is an essential trace element for plant growth and its deficiency affects the plant species metabolism. High levels of copper also cause toxicity by increasing reactive oxygen in the plant tissues. A completely randomized design was used to evaluate the effects of 0 (control), 1, 3, 4, and 7 mg of copper sulfate concentrations per liter on some germination and structure properties of <em>Melilotus officinalis</em>. The results showed that although the effects of copper sulfate on germination percentage and rate of the species were not significant (<em>p</em> < 0.05), these had significant effects on the shoot and root length, shoot and root fresh weight, dry weight of shoot and root (<em>p</em> < 0.05). The stem & root lengths and root spreading of the species were reduced by using Copper sulfate treatments. Increasing copper sulfate decreased mesophyll leaf thickness (560.032 &mu;m at 7 mg per a Kg of CuSO₄). Increasing concentration of copper sulfate also decreased the thickness of the parenchyma, phloem and xylem in species roots. Copper sulfate treatments decrease all the tissues in stem of the species except cuticle. The lowest parenchyma, phloem and xylem thickness were 179.96, 100.033 and 150.033 &mu;m, respectively in 7 mg/Kg of CuSO₄treatment.<br> &nbsp; درصد جوانه‌زنی, آوند چوبی, بنیه بذر. Germination percent, Xylem, Seed vigor. 389 404 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-26&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Habibvash فاطمه نژاد حبیب‌وش f.nejadhabibvash@urmia.ac.ir 10031947532846007405 10031947532846007405 Yes Mojdeh Daneshgar مژده دانشگر 10031947532846007406 10031947532846007406 No Aidin Sadeghi آیدین صادقی 10031947532846007407 10031947532846007407 No