fa بررسی پیامدهای ناشی از استخراج معادن و تحلیل میزان اثرگذاری آن بر تغییر معیشت مرتعداران (مطالعه موردی: مراتع شهرستان دهگُلان - استان کردستان) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">امروزه بسیاری از عرصه&shy;های منابع&shy;طبیعی دستخوش عملیات معدنکاوی شده&shy;اند. استخراج معادن در اکوسیستم‌های طبیعی همچون مراتع پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی با خود به همراه داشته است که منجر به تغییرات مثبت و منفی در وضعیت معیشتی ساکنین منطقه گردیده است. <span style="background:white;">از این&shy;رو، در تحقیق حاضر سعی گردید تبعات مستقیم (اقتصادی، اجتماعی) و غیرمستقیم (اکولوژیکی و زیست‌محیطی) معدنکاری در شهرستان دهگلان بر وضعیت معیشتی بهره‌برداران از دیدگاه آنها و به‌صورت کیفی مورد ارزیابی قرار گیرد. ابزار جمع&shy;آوری اطلاعات پرسشنامه بود. برای تعیین روایی پرسشنامه از پانل متخصصان و به&shy;منظور برآورد پایایی پرسشنامه از آزمون ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. جامعه آماری تحقیق شامل 218 مرتعدار از 6 نظام بهره‌برداری مشاعی در شهرستان دهگلان بود. با روش کوکران و تطبیق با جدول مورگان و کرجسی 140 مرتعدار&nbsp; انتخاب شدند. نمونه&shy;گیری با استفاده از روش تصادفی سیستماتیک انجام شد. تجزیه و تحلیل داده&shy;ها با استفاده از آزمون&shy;های همبستگی اسپیرمن، کندال تائو </span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و تحلیل مسیر انجام شد. در روش تحلیل&shy;مسیر از رگرسیون چندگانه به شیوه جبری استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بین چهار شاخص پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و اکولوژیکی با تغییر معیشت مرتعداران رابطه مثبت و معنی&shy;دار وجود داشت و این شاخص‌ها قادر به تبیین 86 درصد از تغییرات وضعیت معیشتی بهره‌برداران بودند. به&shy;علاوه مدل تحلیل &shy;مسیر نشان داد که پیامدهای اقتصادی بیشترین اثر مستقیم، پیامدهای زیست&shy;محیطی بیشترین اثر غیرمستقیم و پیامدهای اکولوژیکی بیشترین اثر کل را بر تغییر و عدم بهبود معیشتی مرتعداران و شهرستان دهگلان داشته است. با توجه به شرایط حاکم، معدن‌کاوی در مراتع منطقه مورد مطالعه در حال حاضر یک تهدید محسوب می‌گردد. با توجه به عدم وجود روشی علمی برای فعالیت معدنکاری نه تنها سودی برای معدنکار حاصل نشده بلکه تخریب اکولوژیکی و زیست محیطی مراتع منطقه را نیز به دنبال داشته است.</span></span></span><br> &nbsp; Rangeland ecosystems are widely influenced by mining activities. Mining has various environmental, economic and social consequences on rangeland ecosystems and affects rancher&rsquo;s livelihoods. This study aimed to investigate the consequences of mining activities on rural livelihoods of Dehgolan in Kurdistan province. The direct (economic, social) and indirect (ecological and environmental) consequences of mining operation in people livelihood were assessed using questionnaire approach. Validity and reliability of the questionnaires were assessed using expert&rsquo;s opinion and Cronbach&#39;s alpha coefficient respectively. The statistical population consisted of 218 pastoralists from six various common utilization communities in Dehgolan Township. One hundred forty ranchers were selected using Cochran method and adapting Morgan and Krejcie table. Systematic random sampling method was used to collect the data from the selected ranchers. Spearman correlation test, Kendall&#39;s tau b and Path analysis were used to analyze the data. Multiple regression technique with algebraic method was used to perform Path analysis on the data. Results indicated that there was a significant positive relationship between people livelihood and economic, social, environmental and ecological indices. The measured indices could account 86 percent of the rancher&rsquo;s livelihood. The path analysis showed that economic consequences of mining activities had the most direct effect, environmental impacts had the most indirect effects and ecological consequences greatest overall impact on the people livelihood. Mining activities was identified as a main threat for the ecosystem and people livelihood.<br> &nbsp; استخراج معدن, پیامدهای اقتصادی- اجتماعی, زیست‌محیطی, اکولوژیکی, وضعیت معیشتی. Mining, Socio-economic consequences, Environmental, Ecological, Livelihood. 365 377 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-24&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Ahmadi فرزاد احمدی 10031947532846007398 10031947532846007398 No Shafagh Rastgar شفق رستگار Rastgarshafagh@gmail.com 10031947532846007399 10031947532846007399 Yes Ronak Ahmadi روناک احمدی 10031947532846007400 10031947532846007400 No