fa تاثیر مراحل رشد فنولوژیکی و خاک بر کیفیت علوفه شمح بیابانی (Ochradenus ochradeni) (مطالعه موردی: ابرکوه- استان یزد) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تولید علوفه با کیفیت از گیاهان شورزیست از اهداف اصلی زراعت در بوم‌زیست‌های تحت تنش شوری می‌باشد. شمح بیابانی، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ochradenus ochradeni</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قادر به رشد در خاک‌های غیرشور- غیرسدیمی تا شور</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">-</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سدیمی می‌باشد. برای تعیین کیفیت این گونه در سه دوره رویشی، زایشی و خواب در دو منطقه حسین‌آباد و بداف در سه تکرار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برداشت گردید. در هر یک از فصول صفات کیفی علوفه به روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NIR</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تعیین شد. نتایج نشان می‌دهد به‌طور متوسط در سه دوره، قابلیت هضم ماده خشک (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DMD</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> برابر84/48 درصد، پروتئین خام (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CP</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) برابر 33/10درصد، دیواره سلولی بدون همی‌سلولز (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ADF</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) برابر 4/47 درصد، دیواره سلولی با سلولز (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NDF</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) برابر 68 درصد، کل ماده قابل‌هضم </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TDN</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> برابر 85/41، انرژی قابل‌هضم (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DE</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و انرژی متابولیسمی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ME</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ) به‌ترتیب برابر 37/ 15و 3/6 مگاژول بر کیلوگرم علوفه خشک است. اثر متقابل فصل و منطقه بر کلیه صفات کیفی به غیر از دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی‌سلولز، انرژی قابل‌هضم و کل ماده قابل‌هضم معنی‌دار بود. مقدار قابلیت هضم ماده خشک، کربوهیدرات محلول در آب و انرژی متابولیسمی در مرحله بذردهی به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر مراحل رشد بود. نتایج&nbsp; این مطالعه نشان داد که خصوصیات شیمیایی خاک منطقه تأثیر معنی‌داری بر روی کیفیت علوفه گونه مورد نظر نداشت. با توجه به اینکه شمح بیابانی کیفیت علوفه مناسبی نسبت به برخی گونه‌های همراه خود و همچنین </span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به حد بحرانی&nbsp; فاکتورهای کیفی</span></span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">علوفه </span></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دارد بنابراین با اجرای مدیریت صحیح و اصولی مرتع می‌توان استفاده مناسبی از این گونه حیات بخش برای تغذیه دام &nbsp;و غنی شدن پوشش گیاهی به‌عمل آورد.</span></span> Producing high quality forages from halophytes is a challenging issue due to high level of stresses in some environmental variables. <em>Ochradenus ochradeni</em> can grow in various saline-sodium and non-saline-sodium soils. Plant samples from the species were collected to determine forage quality in vegetative, flowering and seed set stages with three replications in Hossein Abad & Badaf rangelands. NIR method was used to determine forage quality in each stage. Results indicated that the average DMD, CP, ADF, NDF, TDN, DE, ME and WSC were 48.8%, 10.33%, 47.4%, 68%, 41.8%, 15.4 MJ kg ^-1 dry weight and 6.3 MJ kg ^-1 dry weight and 14.7% respectively. Effects of season and area were significant on the all of the qualitative traits except NDF, ADF, DE & TDN. The DMD, WSC and ME values of samples in seed stage were significantly higher than the other stages. The soil chemical properties had no significant impacts on the plant species quality. This study indicated that <em>Ochradenus ochradeni </em>has good forage quality and contains critical forage quality components; therefore it has high potential for enriching plant composition in saline ecosystems.<br> &nbsp; Ochradenus ochradeni, کیفیت علوفه, قابلیت هضم, بذردهی, پروتئین خام. Ochradenus ochradeni, Forage quality, Digestibility, Seeding, Crude protein. 233 245 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-12&slc_lang=fa&sid=1 Sogand Rhimi سوگند رحیمی 10031947532846005958 10031947532846005958 Yes University of Yazd Asghar Mosleh Arani اصغر مصلح آرانی 10031947532846005959 10031947532846005959 No University of Yazd Anahita Rashtian آناهیتا رشتیان 10031947532846005960 10031947532846005960 No University of Yazd Mohammadhassan Hakimi Meybodi محمد حسین حکیمی میبدی 10031947532846005961 10031947532846005961 No University of Yazd Mohammadreza Ahmadi محمدرضا احمدی 10031947532846005962 10031947532846005962 No Yazd Natural Resources Office اداره منابع طبیعی یزد