fa ارزیابی قابلیت شاخص‌های مختلف در تعیین الگوی واقعی پراکنش گونه‌های Artemisia fragrans و Bromus tomentellus (مطالعه موردی: مراتع بلده مازندران) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">این پژوهش به&shy;منظور بررسی شاخص&shy;های مختلف تعیین الگوی پراکنش <em><span dir="LTR">Artemisia fragrans</span></em> و <em><span dir="LTR">Bromus tomentellus</span></em> جهت تعیین بهترین شاخص نشان&shy;دهنده الگوی واقعی این گونه&shy;ها در مراتع رزن <span dir="LTR">-</span> خوش&shy;واش ارتفاعات بلده نور انجام شد. نمونه&shy;برداری به روش تصادفی- سیستماتیک در محدوده 2200 و 2400 هکتاری در امتداد 3 ترانسکت 100 متری انجام شد. در امتداد هر ترانسکت 10 نقطه تصادفی به فاصله 10 متر از هم، در مجموع 30 نقطه انتخاب و در هر نقطه، فاصله آن تا نزدیکترین گیاه، فاصله گیاه مذکور تا نزدیکترین همسایه و فاصله نقطه تصادفی تا دومین گیاه نزدیک به آن اندازه&shy;گیری شد که با استفاده از این داده&shy;ها شاخص&shy;های فاصله&shy;ای پراکنش محاسبه گردید. همچنین در هر نقطه پلات&shy;های یک مترمربعی مستقر و تعداد پایه&shy;های گیاهی شمارش شد. با استفاده از این اطلاعات، شاخص&shy;های کوادراتی محاسبه شد. همچنین آماربرداری صددرصد نیز در پلات 100 مترمربعی برای گونه <em><span dir="LTR">Bromus tomentellus</span></em> و پلات 200 مترمربعی برای گونه <em><span dir="LTR">Artemisia fragrans</span></em> انجام گرفت. نتایج حاصل از این آماربرداری نشان داد که گونه <em><span dir="LTR">Artemisia fragrans</span></em>&nbsp; دارای الگوی پراکنش کپه&shy;ای است. شاخص فاصله&shy;ای ابرهارت و شاخص‌های کوادراتی نسبت واریانس به میانگین، گرین، موریسیتا و موریسیتای استاندارد الگوی کپه&shy;ای را برای این گونه نشان دادند. نتایج حاصل از آماربرداری صددرصد نشان داد که گونه <em><span dir="LTR">Bromus tomentellus</span></em> دارای الگوی تصادفی با گرایش به سمت کپه‌ای است. شاخص&shy;های کوادراتی نسبت واریانس به میانگین، گرین، موریسیتا و موریسیتای استاندارد الگوی کپه&shy;ای و شاخص فاصله&shy;ای هاپکینز الگوی تصادفی را برای این گونه نشان دادند. به&shy;طور کلی شاخص&shy;های کوادراتی نسبت به فاصله&shy;ای برای گونه&shy;های مطالعه شده در مراتع بلده نتایج بهتری داشتند.</p> <p>This research was carried out to study the distribution pattern of <em>Artemisia fragrant</em> and <em>Bromus tomentellus</em> in Razan-Khushvash mountainous rangelands located around Noor city. Random- systematic approach was used to collect the data along three 100 meters transects within the 2200 and 2400 elevation range. Ten random points along each transect with distance of 10 m were selected and the data were collected from 30 points. The distance of to the nearest plant to the selected random points, that plant to nearest neighbor plant and distance of random point to second nearest plant were measured. One square meter plots were placed at the random points and the numbers of plant individuals were also counted. The plant distribution indices (Eberhart, Hopkins, Holgate, Johnson and Zimmer) were then calculated. The quadratic indices of species dispersal (Variance mean, Green, Lloyd, Morisita and Standard Morisita) were also calculated. One hundred percent inventories as control were conducted in 100m² and 200m² plots for <em>Bromus tomentellus</em> and <em>Artemisia fragrant</em> respectively. According to the calculated indices (Eberhart, variance mean, green, Morisita and standard Morisita), <em>Artemisia fragrant</em> had clumped pattern in the study area. <em>Bromus</em><em> tomentellus</em> had a random to clumped pattern based on some calculated quadrate indices as it was confirmed by the one hundred percent inventory. Although the obtained results from Variance mean, Green, Morisita and standard Morisita indices showed a clumped pattern for <em>Bromus tomentellus, </em>Hopkins index showed a random pattern for the species.&nbsp; Overall, quadratic indices can be recommended to study the spatial pattern of the species in the study area compared to distance methods.</p> الگوی پراکنش, شاخص‌های فاصله‌ای و کوادراتی, Bromus tomentellus , Artemisia fragrans, K رایپلی. Taxonomic diversity, Taxonomic distinctness, Biodiversity indices, Rangeland communities' analyses. 144 157 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-91&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Jafarian زینب جعفریان sari-jafarian79@yahoo.com 10031947532846007054 10031947532846007054 Yes Sari agricultural science and natural resources University leila Hossein poor لیلا حسین پور 10031947532846007055 10031947532846007055 No Sari agricultural science and natural resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Shafagh Rastgar شفق رستگار 10031947532846007056 10031947532846007056 No Sari agricultural science and natural resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hasan Ghelichnia حسن قلیچ‌نیا 10031947532846007057 10031947532846007057 No Sari Research Institute of Agricultur and Rangelands مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ساری