Journal of Rangeland

fa تحلیل ساختار اجتماعی و دانش بومی ایل محمدی سلیمانی شهرستان جیرفت Analysis of social structure and indigenous knowledge of Mohammad Soleimani's nomads in Jiroft County تخصصي Special پژوهشي Research دانش بومی در تعامل و هماهنگی بومیان (روستائیان، کوچنشینان، جنگلنشینان) با محیط پیرامون آنها بوجود میآید. از این رو بومیان از طریق همسو و هماهنگ کردن خود با محیط به کسب دانشی نائل میشوند که چون خاص محیط آنان است به نام دانش بومی نامیده میشود. در این پژوهش سعی شده است ضمن معرفی ساختار اجتماعی عشایر محمدی سلیمانی بخش اسفندقه شهرستان جیرفت به نقش دانش بومی، شناخت و بهرهگیری از آن در بهبود وضعیت و شرایط اقتصادی و اجتماعی بهرهبرداران پرداخته شود. روش انجام این پژوهش کیفی است، در این روش ضمن انجام مصاحبههای عمیق و جمعآوری اطلاعات، سؤالات محوری در خصوص استفاده از مراتع تعیین شد. نتایج جمعبندی اظهارات مصاحبه شوندگان نشان میدهد. بهرهبرداران مراتع باتوجه به آمیزههای بومی میتوانند تقسیم مکانی پراکنش دام، محلهای تأمین آب شرب گله و مسیر حرکت گله را به خوبی پیش‌بینی و تعیین نمایند. آنها همچنین میتوانند با چرای دام در شب، چرای تناوبی، مدت توقف دام، از تمام قسمتهای یک محدوده عرفی بهصورت یکنواخت استفاده نمایند. براساس نتایج این تحقیق مشخص گردید که هر یک از افراد در ایل جایگاه خاصی داشته و وظایف خاصی را انجام میدهد. در امر مدیریت ایل، ایشوم و گله پنج نقش بزرگ طایفه، بزرگ تیره و سرایشوم، چوپان و رفیق تعریف شده است. آنها در سکونتگاههایی زیست میکنند که ساخت خودشان بوده و از مصالح محلی ساخته شده که از آن جمله میتوان به کپر، کوار و سیاهچادر اشاره کرد. از آنچه که گفته شد میتوان نتیجه گرفت که ساختار مدیریتی و دانش اکولوژیک بومی گلهداران نقش مهمی در پایداری سرزمین ایفا مینماید و باتوجه به قدمت زیاد شبانی درکشور زنده نمودن بخشهای از این دانش که امروزه مصداقهای علمی آنها مشخص شده است، میتواند مبنایی برای توسعه و معیشت پایدار در مراتع باشد. Traditional knowledge is produced in interaction and coordination of local people (villagers, nomads and forest residents) with their environments. Local and native people achieve their traditional knowledge via controlling and fitting themselves with their surrounding environment. In this research, we evaluate the social structure and traditional ecological knowledge of Mohammad Soleimani's nomads Esfandagheh of Jiroft County. Special attentions were paid to evaluate the role of traditional knowledge to improve social and economic conditions of ranchers. A qualitative approach was used based on depth interviews and data collections about rangeland services.  The concluding remarks of the interviews indicated that range mangers can determine sequential grazing parcells, manage livestock spatial distribution and herd path and determine the appropriate watering point. They can manage to utilize the rangeland uniformly by night grazing, adjusting rotation and halting grazing period. The results of this study showed that some individuals in a tribe have special role and perform specific tasks. Head of tribe, head of branch, head of ranch, rancher and rancher friend have specific roles in flock management. Their housing materials are made from local materials, such as Kapar, Kawar and black tent. It can be concluded that pastoralist's traditional ecological knowledge plays an important role in land sustainability and can be considered as a basis for development and sustainable livelihoods in the tribal areas. ساختار اجتماعی, دانش بومی, عشایر, اسفندقه Social structure, Indigenous knowledge, Nomads, Esfandagheh 109 123 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-88&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Saeidi Garaghani حمید رضا سعیدی گراغانی 10031947532846003245 10031947532846003245 No University of Tehran دانشگاه تهران Hossein Arzani حسین ارزانی harzani@ut.ac.ir 10031947532846003246 10031947532846003246 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Mehdi Ghorbani مهدی قربانی 10031947532846003247 10031947532846003247 No University of Tehran دانشگاه تهران Nasim Jahanbakh Goroohi نسیم جهانبخش گروهی 10031947532846003248 10031947532846003248 No University of Payam Noor دانشگاه پیام نور بیرجند