fa اثر چرای دام و تاج‌پوشش بوته‌های مرتعی بر همزیستی بین میکوریزا و Bromus kopetdaghensis تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">چرای شدید دام ممکن است بر رشد گیاه و بقای آن آسیب برساند. در مقابل بوته‌های مرتعی و قارچ‌های میکوریزا ممکن است رطوبت و مواد غذایی خاک را برای گیاهان همزیست خود فراهم کنند. در این پژوهش اثر همزمان چرا و تاج پوشش بوته‌ها بر روابط همزیستی بین میکوریزا و گیاه گندمی چند‌ساله <em><span dir="LTR">Bromus</span></em> <em><span dir="LTR">kopetdaghensi</span></em><em><span dir="LTR">s</span></em> در مراتع بهارکیش قوچان در تابستان 1392 بررسی شد<em>.</em> نمونه‌های گیاه و خاک (40 تکرار) از زیراشکوب دو گونه بوته‌ای گون <em><span dir="LTR">Astragalus</span></em> <em><span dir="LTR">mesedensis</span></em> &nbsp;و کلاه میرحسن <em><span dir="LTR">Acantholimon</span></em> <em><span dir="LTR">erinaceum</span></em> و فضای باز مجاور آن&shy;ها در سایت چرا و قرق برداشت شد<em>.</em> اثر قطع اندام‌هوایی بر میزان آلودگی در شرایط گلخانه نیز بررسی شد. برای رنگ&shy;آمیزی ریشه‌ها و بررسی در‌صد آلودگی به&shy;ترتیب از روش <span dir="LTR">Phillips</span> <span dir="LTR">&</span> <span dir="LTR">Hayman</span> &nbsp;و<span dir="LTR">&</span> <span dir="LTR">Glovannetti </span>&nbsp;&nbsp;<span dir="LTR">Moss</span> برای شمارش اسپور در محیط ریشه گیاهان از روش شیب ساکارز استفاده شد<span dir="LTR">.</span> میزان آلودگی و تعداد اسپور به&shy;طور معنی‌داری تحت شرایط چرای دام در مرتع 35 درصد و قطع دستی گیاهان 27 درصد کاهش یافت. تاج پوشش بوته‌های مرتعی در سایت چرای شدید اثری بر میزان آلودگی و تعداد اسپور نداشتند، در حالی که در سایت قرق بوته‌های مرتعی سبب کاهش معنی&shy;دار آلودگی به&shy;میزان 24 درصد و افزایش معنی‌دار تعداد اسپور به&shy;میزان 25 درصد شدند. چرای شدید دام اثر منفی بر میزان همزیستی دارد، در حالی که اثر&nbsp; تاج پوشش بوته‌ها پیچیده&shy;تر بوده و به شدت چرا و نوع گونه بوته‌ای بستگی دارد به&shy;طوری که در این پژوهش گیاه گون نسبت به کلاه‌میرحسن همزیستی بیشتری با میکوریزا داشت.</p> <p>Plant growth and reproduction can be reduced by severe livestock grazing pressure. In contrast, rangeland shrubs and mycorrhiza fungi may both provide soil moisture and nutrients for their coexisting plants. We tested the simultaneous effects of grazing and shrub canopies on the coexistent relationship between mycorrhiza and <em>Bromus</em> <em>kopetdaghensis</em>, in Baharkish rangelands, Quchan, Iran, during summer 2013. Plant and 40 soil samples were collected from understory of two shrubs (<em>Astragalus</em> <em>mesedensis</em> and <em>Acantholimon</em> <em>erinaceum)</em> and the adjacent open areas; in a grazing and/or an enclosure site. Furthermore, effects of shoot clipping were tested on the colonization rate under the glasshouse conditions. Root painting method was conducted based on Philips & Heyman, colonization rate based on Glovannetti & Mosse, and spore counting via the sucrose gradient method. Results indicated that colonization rate and spore numbers were significantly reduced both under the livestock grazing in the field (35%) and 27 % in the hand clipping treatments. Shrub canopies did not have any significant effect on the spore number and colonization rates under the high grazing pressure, whereas under the enclosure site, their colonization rate was reduced to 24% and their spores increased by 25%. In conclusions, high livestock grazing pressure has definite negative effects on the symbiosis, whereas the effects of shrub canopies are more complicated and varies depending on the grazing intensity and shrub species. This study found higher colonization rate with mycorrhiza for <em>Astragalus spp</em> compared to <em>Acantholimon erinaceum</em>.</p> همزیستی, قرق, میکوریزا, گندمیان چند‌ساله, Bromus kopetdaghensis Symbiosis, Enclosure, Mycorrhiza, Perennial grasses, Bromus kopetdaghensis. 344 352 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-71&slc_lang=fa&sid=1 Vajihe Khaksarzadeh وجیهه خاکسارزاده 10031947532846002661 10031947532846002661 No Ferdows University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Mohammad Jankjuo محمد جنگجو mjankju@um.ac.ir 10031947532846002662 10031947532846002662 Yes Ferdows University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Amir Lakziyan امیر لکزیان 10031947532846002663 10031947532846002663 No Ferdows University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد