fa بررسی توان تولید و برداشت صمغ کتیرا بر اساس خصوصیات خاک در مراتع تیران و کرون (اصفهان) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">این مطالعه به‌منظور بررسی توان بوم&shy;شناختی تولید و تعیین مناسب‌ترین فواصل زمانی برداشت صمغ کتیرا در گون&shy; سفید بر اساس ویژگی&shy;های خاک در منطقه تیران و کرون (غرب اصفهان) انجام شد. تمام منطقه مطالعاتی دارای توپوگرافی یکسان و دارای 3 تیپ گیاهی <em><span dir="LTR">Scariolia orientalis-Astragalus gossypinus</span></em><em>&shy;</em>، <em><span dir="LTR">&nbsp;Hordeum fragile-Astragalus gossypinus</span></em> و<em><span dir="LTR"> Cousinia bachtiarica</span></em><span dir="LTR">-</span><em><span dir="LTR">Astragalus gossypinus</span></em>است. بدین&shy;ترتیب در هر تیپ گیاهی چهار ترانسکت200 متری با فاصله100 متر از همدیگر و اریب نسبت به شیب عمومی و جانبی منطقه قرار داده شد. صمغ گون&shy;های موجود در امتداد ترانسکت&shy;ها بهره&shy;برداری و مقدار صمغ هر پایه گون با توجه به سن تقریبی و مرتبه برداشت (سال) ثبت گردید. همچنین از ابتدا و انتهای هر ترانسکت از دو عمق مختلف خاک، نمونه&shy;گیری انجام و مهم‌ترین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک اندازه&shy;گیری شد. سپس مقدار صمغ تولیدی پایه&shy;های گون&shy; با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">StatPlus _{(<strong>2009</strong>}</span>_{<span dir="LTR">)</span>} و اطلاعات مربوط به خاک سه تیپ گیاهی نیز با استفاده از نرم&shy;افزار <span dir="LTR">SPSS</span> مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج بررسی صمغ نشان داد که پتانسیل تولید صمغ در پایه&shy;های گون در تیپ گیاهی <em><span dir="LTR">Sc. or- As.</span></em> <em><span dir="LTR">go</span></em> بیش از دو تیپ دیگر است. این پایه&shy;ها پس از دو سال استراحت می&shy;توانند مورد بهره‌برداری قرار گیرند که عامل&shy;های عمق، ماده آلی، هدایت الکتریکی و پتاسیم خاک در این تیپ بالاترین مقادیر را داشت. اما پایه&shy;های موجود در تیپ گیاهی <em><span dir="LTR">Ho. fr- As.</span></em><em><span dir="LTR"> go</span></em> و <em><span dir="LTR">Co.ba</span></em><span dir="LTR">- </span><em><span dir="LTR">As.go</span></em> برای تولید صمغ و بازسازی گیاه به سه سال زمان لازم دارند، به همین ترتیب میزان آهک و گچ در این دو تیپ گیاهی بالاترین مقادیر را نشان داد.</p> <p>The objective of the present study was to assess the ecological potential of Tragacanth Gum production and harvesting based on soil characteristics of Tiran and Karvan rangelands in Isfahan province. <em>Scariolia orientalis-Astragalus gossypinus</em>, <em>Hordeum fragile-Astragalus gossypinus</em> and <em>Cousinia bachtiarica-Astragalus gossypinus</em> vegetation types with relatively homogenious topography conditions were selected, and four transects with 100 meters distance were esatbished obliquely to the general and the lateral slope of the site in each vegetation type. The produced Tragacanth Gum from studied <em>Astragalus</em> individuals along the transects were measured based on their ages ad harvesting stages. Soil samples from two depths of soil surface were collected from the start and end point of each transect and their physical and chemical characteristics were measured. STAT Plus₍₂₀₀₉₎ and SPSS software were used to analyze the data. According to the results, the potential of gum production in <em>Sc. or-As. go</em> vegetation type was more than the two other vegetation types. Soil depth, organic matter, electrical conductivity and soil potassium content in <em>Sc. or-As. go</em> vegetation type were also higher then the two other types. Tragacanth Gum can be harvested from the utilized species after a two years resting period. The estmiated required time for collecting Tragacanth from the utilized species in <em>Ho. fr-As. go</em> and <em>Co.ba-As.go</em> vegetation types was three years. Soil lime and gypsum content in these two vegetation types were more than <em>Sc. or-As. go</em> vegetation type.</p> توان بوم شناختی, صمغ کتیرا, ویژگی های خاک, تیران و کرون. Ecological Potential, Tragacanth gum, Soil factors 207 221 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-60&slc_lang=fa&sid=1 Habib Yazdanshenas حبیب یزدانشناس 10031947532846002624 10031947532846002624 No University of Tehran پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Mohammad Jafari محمد جعفری jafary@ut.ac.ir 10031947532846002625 10031947532846002625 Yes University of Tehran پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Hossein Azarnivand حسین آذرنیوند 10031947532846002626 10031947532846002626 No University of Tehran پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Hossein Arzani حسین ارزانی 10031947532846002627 10031947532846002627 No University of Tehran پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران