fa اثر قارچ میکوریزا بر پارامتر‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سورگوم (Sorghum bicolor L.) تحت تنش کروم تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">این تحقیق به&shy;منظور بررسی اثر قارچ میکوریزا (<em><span dir="LTR">Glomus mosseae</span></em>) بر صفات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی سورگوم در سطوح فلز سنگین کروم به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمار&shy;های آزمایش شامل چهار سطح میکوریزا (0، 50، 100، 150، گرم قارچ میکوریزا) و چهار غلظت کروم (0، 5، 10، 15 میلی&shy;گرم در لیتر) بود. آنالیز آماری داده&shy;ها نشان داد که قارچ میکوریزای آربوسکولار اثر معنی<span dir="LTR">&shy;</span>داری بر طول ریشه، وزن تر و خشک ریشه، طول بوته و وزن تر بوته داشت، به‌طوری‌که حضور قارچ منجر به کاهش اثر منفی سمیت کروم می<span dir="LTR">&shy;</span>شود. در سطوح کروم نیز، طول بوته در گیاهان میکوریزایی تلقیح شده با 50 گرم و 100 گرم قارچ بیشتر شد و در سطوح بالای قارچ اثر سمیت کروم کاسته شده است. در گیاهان میکوریزایی در سطوح کروم میزان کلروفیل افزایش یافت به‌طوری‌که با افزایش میزان قارچ از سمیت کروم کاسته شده است. نتایج نشان داد که بین مقدار قند<span dir="LTR">&shy;</span>های محلول در اندام هوایی گیاه سورگوم تلقیح شده با قارچ و سطوح مختلف کروم تفاوت معنی&shy;دار (01/0 <span dir="LTR">p&le</span>) وجود نداشت. فعالیت آنزیم<span dir="LTR">&shy;</span>های سمیت<span dir="LTR">&shy;</span>زدا شامل گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز گیاهان میکوریزایی و غیر<span dir="LTR">&shy;</span>میکوریزایی نیز افزایش یافت<span dir="LTR">.</span> طبق نتایج به نظر می&shy;رسد که قارچ میکوریزای آربوسکولار می<span dir="LTR">&shy;</span>تواند در تحمل سمیت کروم به گیاه زراعی سورگوم کمک کند.</p> <p>This study aimed to evaluate the effects of four levels of mycorrhizal fungi (0, 50, 100, 150 g) and chrome levels (0, 5, 10, 15 mg/l) as a heavy metal on sorghum physiological and morphological characteristics. A factorial experiment was carried out in a completely randomized design with four replications in greenhouse condition. The results showed that the effects of arbuscular mycorrhizal fungi had significant effect on root length, root dry weight, plant height and plant fresh weight. Results indicated that the presence of the fungus lead to a reduction in negative effects of chrome toxicity. With increasing chromium concentration, plant heights in plant species inoculated with mycorrhizal fungus (50 and 100 grams treatments) were increased. The chrome toxicity was decreased in high level of fungus treatments. &nbsp;Mycorrhizal plant had high chlorophyll content when they exposed to various level of chrome. The results showed that there were no significant differences (<em>p</em> &le0/01) in amount of soluble sugars in the shoot of sorghum plants inoculated with the fungus and the plants exposed to chrome stress. The results showed that the toxicity of the chelators such as Guaiacol peroxidase enzyme activity, Ascorbate peroxidase and Catalase mycorrhizal and non-mycorrhizal plants also were increased. The findings of this study suggest that Arbuscular mycorrhizal fungi can facilitate sorghum growth in soils polluted by chrome.</p> آنزیم, قارچ میکوریزا, قند‌های محلول, کلروفیل, کروم. Enzyme, Mycorrhiza, Soluble sugars, Chlorophyll, Chrome. 159 169 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-30&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Zare مریم زارع 10031947532846003168 10031947532846003168 No University of Zabol دانشگاه زابل Alireza Siroosmehr علیرضا سیروس مهر 10031947532846003169 10031947532846003169 No University of Zabol دانشگاه زابل Sara Abdkhani سارا عبدخانی abdekhanisara@yahoo.com 10031947532846003170 10031947532846003170 Yes University of Zabol دانشگاه زابل