fa بررسی دینامیک کربن آلی در اجزاء اندازه‌ای خاک کاربریهای مختلف اراضی تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp; هدف از این تحقیق بررسی تاثیر کاربریهای مختلف اراضی بر توزیع کربن آلی در اجزاء اندازه‌ای خاک می‌باشد. بدین منظور تیمارهای کشت آتریپلکس 18 ساله با شدتهای چرایی متوسط، شدید و بصورت قرق، همچنین آتریپلکس 3 ساله قرق، اراضی کشت جو آبی و تیمار شاهد (اراضی طبیعی بدون کشت بوته) در قطعه چهار شهریار انتخاب شدند. نمونه برداری خاک به روش تصادفی سیستماتیک در سه تکرار برای هر تیمار و از عمقهای 10-0، 30-10 و 100-30 سانتی‌متری انجام شد. تفکیک اجزاء اندازه‌ای خاک با استفاده از الکهای 18، 35، 60 و270 مش صورت گرفت و خاکهای هر عمق به 5 کلاس اندازه‌ای تقسیم شدند و درصد کربن موجود در هر یک از اجزاء اندازه‌ای اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که محتوای کربن آلی خاک با کاهش اندازه ذرات در همه تیمارها افزایش ‌یافت و در تمامی اعماق خاک بیشترین مقدار کربن آلی به ترتیب در اجزاء اندازه‌ای F5 و F4 وجود دارد بطوری که درصد کربن در اجزاء اندازه‌ای &micro; 250> بیشتر از میانگین درصد کربن کل خاک و در اجزاء اندازه‌ای &micro; 250< کمتر از آن است. تیمارهای مورد بررسی علی رغم اینکه از نظر درصد کل کربن با یکدیگر اختلاف دارند ولی بطور کلی از لحاظ نسبت کربن اجزاء اندازه‌ای به کل کربن خاک اختلاف زیادی در اجزاء اندازه‌ای گوناگون وجود ندارد. فقط تمامی تیمارها باعث کاهش این نسبت در اجزاء اندازه‌ای درشت 2- 1 میلی‌متر نسبت به شاهد و افزایش آن در اجزاء اندازه‌ای &micro; 250> در اراضی جو آبی و آتریپلکس 18 ساله با چرای شدید شده‌اند که نشان دهنده تمایل کربن به تجمع در اجزاء اندازه ای ریز خاک است و کلا هر گونه مدیریت اراضی که باعث افزایش تجمع کربن در اجزاء اندازه‌ای ریز خاک شود می‌تواند گامی در جهت ترسیب پایدار کربن خاک باشد.</p> <p>&nbsp; The purpose of this research was to investigate the effects of different land uses on organic carbon distribution in soil size fractions. The sites with 18 years cultivated by <i>Atriplex canescens </i>with high, moderate and none (exclosure) grazing intensities were selected in Shahryar. The sites with 3 years after the cultivation of <i>Atriplex canescens </i>, barely field and control (natural non cultivated lands) were the other studied treatments. A systematic random sampling method was used to collect the soil samples from 0-10, 10-30 and 30-100 cm depths of soil surface with 3 replications. Soil samples were divided to five size fractions using different Sieves, and the carbon content of each fraction was then measured. Results showed that soil organic carbon contents were increased by reduction in fraction size in the all treatments. The highest amount of carbon contents were observed in F₄ and F₅ fractions. The carbon contents of fractions of &aacute; 250 &micro; were more than average soil carbon content, and in the fractions of &ntilde; 250 &micro; were less than soil average carbon content. Although the carbon contents of the studied treatments were different, but the ratio of fractions carbon content to total soil carbon content in the fractions did not varied significantly. This ratio for 1-2 mm fraction was decreased in the all treatments. This ratio for &aacute; 250 &micro; fractions was increased in the barely field and 18 years cultivated by <i>Atriplex canescens </i>sites with high grazing history. The land management types that increase the carbon accumulation in the fine fractions can be considered as an effective step to sustainable soil carbon sequestration.</p> توزیع کربن آلی, اجزاء اندازه‌ای خاک, قطعه چهار شهریار, مدیریت اراضی, ترسیب کربن. Organic carbon distribution, Soil size fractions, Shahryar, Land management, Carbon sequestration 285 292 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-17&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Sadeghipuor احمد صادقی پور 10031947532846002773 10031947532846002773 Yes Semnan University دانشگاه سمنان Mohammad Jafari محمد جعفری 10031947532846002774 10031947532846002774 No University of Tehran دانشگاه تهران Nadia Kamali نادیا کمالی 10031947532846002775 10031947532846002775 No University of Tehran دانشگاه تهران Ahmad Heidari احمد حیدری 10031947532846002776 10031947532846002776 No University of Tehran دانشگاه تهران Hassan Madah arefi حسن مداح عارفی 10031947532846002777 10031947532846002777 No Institute for range and forest researches مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور و رئیس موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال