fa بررسی غلظت Cu، Pb، Zn و Mn در اندام هوایی گیاه درمنه (Artemisia sp.) در مراتع اطراف معدن مس دره زرشک، شهرستان تفت استان یزد تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp; هدف از این تحقیق بررسی غلظت فلزات سنگین مس، سرب، روی و منگنز در اندام هوایی دو گونه درمنه &shy;کوهی ( <i>Artemisia aucheri </i>) و درمنه &shy;دشتی ( <i>Artemisia sieberi </i>) در مراتع اطراف معدن مس دره زرشک در شهرستان تفت استان یزد بود. به همین منظور منطقه مطالعاتی بر اساس عواملی مانند جهت باد غالب، حوزه آبخیز منطقه، فاصله از معدن و ... به 10 بخش تفکیک و با استفاده از روش نمونه&shy;برداری تصادفی، تعداد 10 نمونه از هر منطقه برداشت شد. بعد از هضم اسیدی، غلظت فلزات مورد نظر با استفاده از دستگاه ICP-OES اندازه&shy;گیری شد. برای مقایسه غلظت فلزات مورد نظر در مناطق مختلف تجزیه واریانس یکطرفه انجام شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده میانگین غلظت فلزات مس، سرب، روی و منگنز در سطح منطقه به‌ترتیب شامل 3454/8، 9595/5، 6745/36 و 8237/49 میلی&shy;گرم بر کیلوگرم بود و بین غلظت فلزات در تمام مناطق اختلاف معنی&shy;دار وجود داشت. همچنین پس از مقایسه با مقادیر نرمال و بحرانی مشخص شد که غلظت&shy;های به دست آمده برای تمام فلزات در سطح منطقه در محدوده طبیعی برای گیاهان قرار دارند. لازم به ذکر است که غلظت فلز سرب در مناطق معدن و دامپ اندکی فراتر از حد نرمال قرار داشت که می&shy;تواند به علت بیشتر بودن فعالیت&shy;های حمل و نقل در این منطقه نسبت به سایر مناطق و قرار گرفتن در کنار جاده یزد- شیراز باشد.</p> <p>&nbsp; The aim of this study was to investigate the effects of some heavy metals concentration (Cu, Pb, Zn and Mn) in shoots of <i>Artemisia aucheri</i> and <i>Artemisia sieberi</i> in the surrounding rangelands of Darreh Zereshk copper mine. The study area was stratified based on the wind direction, sub-catchments, distance from mine and etc. into 10 relatively homogeneous sites, and 10 samples were then collected from each site randomly. After acid digestion of the collected samples, the metal concentrations were measured using ICP-OES instrument. The one way analysis of variance (ANOVA) was used to compare the metal concentrations in the studied sites. According to the results, the average concentrations of Cu, Pb, Zn and Mn in the area were 8.34, 5.96, 36.67 and 49.82 respectively. The heavy metals concentrations across the sites differ significantly. The results indicated that the observed metal concentrations in the area were in the normal range for plant species however the Pb concentration was slightly higher than the normal range due to high transportation activities in the area and the effects of Yazd-Shiraz road.</p> فلزات سنگین, مرتع, درمنه (Artemisia sp.), معدن مس, دره زرشک. heavy metals, rangelands, Artemisia sp., copper mine, Darreh Zereshk 219 229 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Dalvand مهدیه دالوند 10031947532846002749 10031947532846002749 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Amirhossein Hamidian امیر حسین حمیدیان 10031947532846002750 10031947532846002750 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammadali Zare chahuoki محمدعلی زارع چاهوکی mazare@ut.ac.ir 10031947532846002751 10031947532846002751 No University of Tehran دانشگاه تهران Seid ali asghar Mirjalili سید علی اصغر میرجلیلی 10031947532846002752 10031947532846002752 No National Iranian Copper Industries Company شرکت ملی صنایع مس ایران Esmat Esmaeil zadeh عصمت اسماعیل زاده 10031947532846002753 10031947532846002753 No Sarcheshmeh Copper Complex مجتمع مس سرچشمه