fa ارزش‌گذاری اقتصادی و تعیین عوامل موثر بر پراکنش گیاه باریجه (Ferula gummosa Boiss) در مراتع لار، استان تهران تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;">داشتن اطلاعات جامع و مدون در خصوص پراکنش گیاهان دارویی- صنعتی، امکان مدیریت، برنامه&shy;ریزی اصولی و بهره&shy;برداری اقتصادی از آن&shy;ها را فراهم می&shy;کند. به‌جهت اهمیت اکولوژیکی و اقتصادی گیاه باریجه، این مطالعه با هدف ارزشگذاری اقتصادی این گونه و عوامل محیطی موثر بر پراکنش آن در سامان عرفی لار شهرستان شمیرانات در استان تهران انجام گرفت. بدین منظور ابتدا تیپ&shy;بندی رویشگاه و سپس نمونه&shy;برداری از پوشش گیاهی به روش طبقه&shy;بندی- تصادفی انجام گرفت. نمونه&shy;های خاک نیز از عمق 0-30 سانتی متری در هر پلات جمع&shy;آوری و اندازه&shy;گیری شدند. به منظور بررسی روابط پوشش گیاهی و عوامل محیطی از روش آنالیز تطبیقی نااریب </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&nbsp;(DCA)</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">و آنالیز تطبیقی متعارف (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">CCA</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">) استفاده شد. نتایج حاصل از آنالیز تطبیق متعارفی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">CCA</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> نشان داد که اثر عوامل محیطی بر پوشش گیاهی معنی&shy;دار است. هر یک از گونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">های گیاهی تحت تأثیر متغیرهای اکولوژیکی در دو گروه تقسیم شدند. گروه اول گونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">هایی را که بیشتر تحت تأثیر متغیرهای فیزیکی و گروه دوم گونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">هایی را که بیشتر تحت تأثیر متغیرهای شیمیایی خاک قرار گرفتند. همچنین با توجه به پیش بینی قابلیت تولید شیرابه به میزان 18 تن در کل منطقه مورد مطالعه، ارزش اقتصادی استحصال با کسر کلیه هزینه&shy;های جاری، برابر با 16950 میلیون ریال برای یک دوره بهره‌برداری تعیین گردید. هم&shy;چنین می&shy;توان بیان نمود که حفاظت، بهره‌برداری اصولی و فرآوری با کیفیت و مناسب گیاه باریجه می&shy;تواند از مهم‌ترین برنامه&shy;ریزی&shy;ها و اقدامات اجرایی در آینده منابع طبیعی کشور به منظور بهبود توسعه صادرات غیرنفتی و در نهایت توسعه پایدار، تلقی گردد.</span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Having comprehensive and new information on medicinal and industrial plants distribution is necessary for proper planning, managing and use of these resources. Due to the ecological and economic importance of Ferula gummosa, this study was conducted. Economical evaluation of the species and affecting environmental factors on its distribution were selected as the goal of the study. The study area is located on Lar customary settlement of Shemiranat, Tehran province. At the relevant habitat of the species vegetation were sampled using systematic-random method. Soil samples were taken from 30 cm depth. DCA and Canonical Comparative Analysis (CCA) methods were used to evaluate the relationships between vegetation and environmental factors. The results showed that soil electrical conductivity was the most important factor affecting on the distribution of plants in the study area. Elevation as a factor was also identified as one of the important factors on the distribution of plant. Considering the expected leachate production capacity of the whole study area, i.e., 18 tons/year, net economic value of the species was 16950 million Rials for a one period of operation. ارزش اقتصادی, خاک, ارتفاع, بهره‌برداری, توسعه پایدار. Soil, Elevation, Economic Value, Exploitation, sustainable development. 387 397 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-217&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Vardian سمانه وردیان 100319475328460012873 100319475328460012873 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Zeinab Jafarian زینب جعفریان jafarian79@yahoo.com 100319475328460012874 100319475328460012874 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Shafagh Rastgar شفق رستگار 100319475328460012875 100319475328460012875 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Mansooreh Kargar منصوره کارگر 100319475328460012876 100319475328460012876 No Natural resources administration of Alborz province, Karaj اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز، کرج