fa بررسی تفاوت دیدگاه کارشناسان و جوامع محلی پیرامون بهره‌برداری از محصولات فرعی مراتع (مطالعه موردی: مراتع آزادشهر و گنبد) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;">در زمینه بهره‌برداری و مدیریت استفاده از منابع طبیعی می&shy;توان دو گروه بهره‌برداران و دستگاه&shy;های مرتبط و متولی منابع طبیعی را از یکدیگر تفکیک نمود. بدیهی است که هر کدام از این دو گروه اجتماعی، بسته به منافع و وظایف خود، دیدگاه، نظرات و برداشت خاصی از این منابع و طرح‌های تدوین شده در جهت مدیریت این منابع دارند. یافتن نقاط افتراق نظرات گروه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">های مختلف پاسخگو در تصمیم&shy;گیری و برنامه&shy;ریزی می&shy;تواند مؤثر باشد. در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">این</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تحقیق</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دیدگاه دو گروه بهره&shy;برداران و کارشناسان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اجرا، مدیران و تسهیل‌گران در مراتع آزادشهر و گنبد استان گلستان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در مورد</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دلایل پذیرش اندک طرح‌های چندمنظوره بررسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است. داده&shy;های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">لازم</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">طریق</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پرسشنامه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و مصاحبه&shy; باز (مرکب از 6 شاخص و 90 گویه) با اعضای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">هر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">یک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دو</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گروه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مذکور</span> <span style="font-family:B Nazanin;">به‌دست</span> <span style="font-family:B Nazanin;">آمده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است. نتایج</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پرسشنامه&shy;ها</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و مصاحبه&shy;های انجام شده با استفاده از تحلیل تشخیصی در محیط نرم&shy;افزار آماری </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">STATISTICA</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> تجزیه و تحلیل شد. بررسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دیدگاه گروه&shy;های ذی&shy;نفع نشان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">می&shy;دهد</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بهره&shy;برداران اختلاف دیدگاهی در حدود 12/50 درصد را با گروه کارشناسان بخش&shy;های اجرایی و مدیران دارند که عمده آنها بر سر مسائل نهادی سیاستی، اجتماعی و اقتصادی است. کمترین اختلاف نظر در مسائل زیست‌محیطی از جمله کمبود آب (06/12 درصد) و شاخص&shy;های انسانی از جمله سواد و بعد خانوار (14/12 درصد) و بیشترین اختلاف بر سر مسائل نهادی سیاستی از جمله خدمات‌دهی نامناسب دولت، عدم تعامل و ارتباط کافی مسئولان با افراد بهره‌بردار و محلی، نبود عوامل پیشران و غیره (32/65 درصد) است. با توجه به نتایج به‌دست آمده توصیه می&shy;شود کلاس</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;">های آموزشی- توجیهی حسب نیاز بهره‌برداران برگزار شود و سازوکار اجرایی شدن طرح‌های چندمنظوره توسط تسهیل‌گران به بهره‌برداران آموزش داده شده و مسیر اجرای طرح تسهیل شود.</span> In the field of natural resource&rsquo;s utilization and management, the two groups of stakeholders, utilizers and official experts are not quite agreed. It is obvious that each of these two social groups, depending on their interests and duties, have different points of views, as a result different plans for the development and managent. Finding the differences thus, could be effective in decision making and planning. In this study, the views of two groups of utilizers, managers and facilitators in Azadshahr and Gonbad rangelands in Golestan province were taken into account. The focus was on the reasons for low rate of acceptance for multiple-use projects. Required data were gathered through questionnaires and open interviews (consist of 6 indices and 90 items) with members of both groups. The results of questionnaires and interviews were analyzed using Discriminant Analysis (DA) in STATISTICA. Survey shows that utilizers have a different view of about 50.12% from the expert group of executives and managers. The most different issues were institutional, political, social and economic. On environmental issues such as water shortage (12.06%), human resources including literacy and household dimension (12.14%) there was almost agreements. The highest disagreement was found on organization-policy including inadequate government services, insufficient interaction of authorities with local and utilizers, etc. (65.32%). Based on the results, facilitators must take part in educational workshops on the mechanism of implementation of the multiple-use projects to encourage the utilizers to accept and well use of the plans. بهره‌برداران, تحلیل تشخیصی, طرح چندمنظوره, استان گلستان. Utilizers, Discriminant Analysis, Multiple-use Projects, Golestan Province 214 228 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-204&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadrahim Foroozeh محمدرحیم فروزه forouzeh@gau.ac.ir 100319475328460012391 100319475328460012391 Yes Department of Range Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه مرتعداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Zohreh Mirdeylami سیده زهره میردیلمی 100319475328460012392 100319475328460012392 No Department of Range Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه مرتعداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان